ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ

24 Δεκεμβρίου, 2012

Του Σαράντου Λέκκα
Επί σειρά δεκαετιών η αριστερή διανόηση με κάθε τρόπο και μέσο προπαγάνδιζε υπέρ της απλής αναλογικής και της ευρείας εκπροσώπησης κοινωνικών ομάδων στο ελληνικό κοινοβούλιο .
Τα χαμηλά ποσοστά που ελάμβαναν και ο διπολισμός που επικρατούσε, πολιτικά τους περιθωριοποιούσε οπότε, μετατρέποντας τους ευσεβείς πόθους τους σε εικασίες περί δικαιότερης εκπροσώπησης σε κάθε ευκαιρία επαναλάμβαναν το αίτημα περί απλής και ανόθευτης όπως ισχυρίζονταν αναλογικής .
Η κυβέρνηση Παπαδήμου αλλά και ειδικά η στάση του ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογικές αναμετρήσεις του 2012 αποδεικνύουν δυο πράγματα .
Πρώτον ότι δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασιών και δεύτερο ότι ορισμένοι θυμούνται την απλή αναλογική μόνο και όταν τα ποσοστά τους βρίσκονται περί του ορίου εισαγωγής (3%)στην ελληνική βουλή.
Προσωπικά πιστεύουμε ότι οι εκλογές δεν αποτελούν γκάλοπ καταμέτρησης δυνάμεων , πρέπει να δίνουν κυβερνήσεις και δει αυτοδύναμες, στο μέτρο του δυνατού , ώστε ο έλληνας ψηφοφόρος να επιβραβεύει ή να αποδοκιμάζει το κυβερνητικό έργο .
Ότι δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασιών και ότι ο καθένας εταίρος προσπαθεί να αποφύγει το κυβερνητικό κόστος διαφαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι , παρότι η κυβέρνηση που πρόεκυψε μετά την εκλογική αναμέτρηση της 17ης Ιουνίου 2012 είναι η πρώτη πολυκομματική μετά την μεταπολίτευση και ότι διαμορφώθηκε με κεντρικό άξονα την διάσωση της χώρας από την οικονομική χρεοκοπία εν τούτοις ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ υιοθετούν κουτοπονηριές με σκοπό την λιγότερη δυνατή έκθεση τους.
Το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει την πρακτική των κηπουρών του Γιώργου Παπανδρέου με το νέο πρόεδρο του Ευάγγελο Βενιζέλο να τοποθετεί σε θέσεις υπουργών αντί πολιτικών και εκλεγμένων πρόσωπων τους φίλους του.
Περίπου τη ίδια στάση κράτησε και η ΔΗΜΑΡ με την διάφορα ότι αντί φίλων του Προέδρου του τοποθέτησε σε θέσεις υπουργών εξωκοινοβουλευτικούς φίλους του κόμματος .
Προσωπικά πιστεύουμε ότι η υπέρ χρήση έξω-κοινοβουλευτικών υπουργών αποτελεί έλλειψη σεβασμού προς τους απλούς ψηφοφόρους οι οποίοι καλούνται μέσω εκλογών να αναδείξουν τους επομένους κυβερνήτες τους .
Επιπλέον το ψηφοδέλτιο Επικράτειας δίνει την δυνατότητα στους αρχηγούς των κόμματων να εκλέξουν δια της τοποθέτησης τους στην σχετική λίστα αναγνωρισμένες προσωπικότητες που για διάφορους λόγους δεν θέλουν να μπουν στην διαδικασία της επιλογής μέσω σταυρού προτίμησης .
Η χρησιμοποίηση καθηγητών πανεπιστήμιων σε τέτοιο εύρος είναι λάθος , διότι πέρα των προαναφερόμενων αποτελεί λύση πολίτικης ανάγκης για ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ στην βάση της περιορισμένης συμμετοχής που επέλεξαν και στην βάση της αδιανόητης για τα σημερινά κρίσιμα δεδομένα διατήρησης της αντιπολιτευτικής τους δυνατότητας.
Η σημερινή κυβέρνηση φέρει απόλυτα την σφραγίδα της ΝΔ .
Έτσι έπρεπε να γίνει αφού είναι το πρώτο και πιο ισχυρό κόμμα από αυτά που μετέχουν στην κυβέρνηση.
Το γεγονός όμως ότι τα μόνα αναγνωρίσιμα στελέχη της κυβέρνησης προέρχονται από την ΝΔ ενδεχόμενα να αποτελέσει και την αχίλλειο πτέρνα της αφού η πιθανότητα μονόπλευρης πίεσης είναι η πιο πιθανή και άρα η διασπορά του βάρους αντί των τριών θα μετατοπισθεί προς την πλευρά της ΝΔ με όλα όσα αρνητικά μπορεί να εμφανισθούν από μια τέτοια προοπτική.
Η συμμέτοχη σε μια κυβέρνηση είναι απόλυτη , δεν υπάρχει περιορισμένη συμμέτοχη , ούτε περιορισμένη ευθύνη .
Υπάρχει πίστη για την επιτυχία της με την παράλληλη μέγιστη δυνατή χρησιμοποίηση των πολιτικών μέσων που το κάθε κόμμα διαθέτει ώστε η αποτελεσματικότητα της να μην αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης των ικανοτήτων της .
Η εποχή που διανύουμε δεν προσφέρεται για κομματικές πρακτικές του παρελθόντος .
Η διακυβέρνηση της χώρας περνά μέσα από την συνεργασία και την άμβλυνση των ιδεολογικών διαφορών .
Όσοι νομίζουν ότι θα πατούν σε δυο βάρκες κάνουν λάθος .
Όπως η άτυπη συμμετοχή της ΝΔ στην κυβέρνηση Παπαδήμου είχε δυσανάλογο της συμμετοχής του κόμματος κόστος , έτσι και η συμμέτοχη ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ θα έχει μεγάλο κόστος σε περίπτωση αποτυχίας του τρικομματικής κυβέρνησης ανεξάρτητα τους στρουθοκαμηλισμού που επιδεικνύουν με την περιορισμένη συμμετοχή τους μέσω της τοποθέτησης προσωπικών και κομματικών φίλων σε θέσεις υπουργών .
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

   

ΛΕΚΚΑΣ  ΣΑΡΑΝΤΟΣ

 e-mail : salekkas@gmail .com                                     

        AΡΘΡO-ΤΙ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΣΤΟΧΙΑΣ

Τα περισσότερα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής έχουν ένα βασικό γνώρισμα , ρίχνουν το βάρος της προσαρμογής στην αρχή του προγράμματος παίρνοντας τον επιθετικό προσδιορισμό εμπροσθοβαρή.

Γιατί όμως η συνήθη πρακτική έχει τέτοια χαρακτηριστικά και γιατί οι περισσότεροι σχεδιαστές αυτών των προγραμμάτων επιζητούν την εφαρμογή με όρους αμεσότητας .

Συνήθως οι λόγοι δεν είναι αμιγώς οικονομικοί – τεχνοκρατικοί , τις περισσότερες φορές, για να μην ισχυριστούμε όλες τις φορές, το πολιτικό στοιχείο και οι σκοπιμότητες που το διακρίνουν επιβάλει την εμπροσθοραβή εφαρμογή .

Οι πολιτικοί θέλουν η δημοσιονομική προσαρμογή να πραγματοποιείται στην αρχή του πολιτικού κύκλου ώστε η πορεία προς τις κάλπες στο δεύτερο τουλάχιστον της θητείας τους να διέπεται από φιλολαϊκές πολιτικές .

Γνωρίζουν ότι η επανεκλογή τους δεν μπορεί να επιτευχθεί με συσταλτικές δημοσιονομικές πρακτικές και άρα όσο και εάν επιθυμούν την δημοσιονομική τάξη δεν μπορούν να ξεπεράσουν την βασική επιθυμία της πολιτικής τους ύπαρξης, αυτής της επανεκλογής τους .

Οι υπόλοιποι λόγοι  που επιβάλουν την εμπροσθοβαρή εφαρμογή ενός δημοσιονομικού προγράμματος, οικονομικοί – τεχνοκρατικοί –κοινωνικοί –ψυχολογικοί , έχουν να κάνουν με την  θεραπεία σοκ και τα χαρακτηριστικά που την διακρίνει .

Εξάλλου μια κοινωνία που έχει συνειδητοποίηση ένα  πρόβλημα  είναι περισσότερο δεκτική σε ρηξικέλευθες πολιτικές δράσεις ενώ έχει και περισσότερες αντοχές  αφού τα μέτρα έχουν συγκεκριμένο στόχο επιδιώκοντας την  άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Τι συμβαίνει όμως όταν το προς εφαρμογή πρόγραμμα δεν είναι το πρώτο αλλά το τρίτο συνεχόμενο , όπως συμβαίνει με το Μνημόνιο ΙΙΙ;

 Πόσο μπορεί να θεωρηθεί ως αποτελεσματική επιλογή μια εμπροστοβαρή εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος ;

Πως το βασικό χαρακτηριστικό ενός εμπροσταθαβούς προγράμματος η  θεραπεία σοκ  μπορεί να έχει ουσιαστική  δράση όταν έχουν προηγηθεί πέντε χρόνια ύφεσης ;

Κατά την περίοδο 2010-2012 ελήφθησαν δημοσιονομικά μέτρα 48,9 δις € με σκοπό την μείωση του ελλείμματος και την επαναφορά της ελληνικής οικονομίας σε υγιείς δημοσιονομικούς δρόμους .

Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την μείωση του ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο, 2010-2012, κατά 28,2 δις € πράγμα που σημαίνει ότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής (δείκτης που δείχνει πόσο μειώνεται το ΑΕΠ  για κάθε ευρώ περικοπών ) καταγράφεται στο 0,58.

Με τα μέτρα των 48,9 δις € το έλλειμμα κατά την ίδια περίοδο περιορίστηκε κατά 23,2 δις € και από τα επίπεδα του 15,6 % του ΑΕΠ του 2009 έπεσε στο 6,6 % του ΑΕΠ το 2012,  πράγμα που σημαίνει ότι ο ‘πολλαπλασιαστής ελλείμματος ’έφθασε στο 0,48.

Το άνοιγμα μεταξύ των δυο πολλαπλασιαστών φθάνει το 0,10 ( ας χαρακτηρίσουμε τον συγκεκριμένο  συντελεστή ως συντελεστή αστοχίας των μέτρων ) κάτι που υποδηλώνει ότι τμήμα των δημοσιονομικών μέτρων ‘ καταστρέφει’ και υγιή στοιχεία του ΑΕΠ.

Η καταιγίδα των μέτρων μέχρι και το 2012 οδήγησε τους ιθύνοντες του ΔΝΤ να μιλούν για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή υιοθετώντας έμμεσα την άποψη ότι πλέον κάθε νέο μέτρο που θα λαμβάνεται θα έχει μεγαλύτερη επίπτωση στο ΑΕΠ της χώρας.

Κάνουν λόγο για πολλαπλασιαστή που κυμαίνεται στο εύρος μεταξύ 0,90 και 1,70.

Η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2013 αναφέρει μέτρα με καθαρή εξοικονόμηση 9,3 δις € και παράλληλα κάνει λόγο για ΑΕΠ της τάξεως των  183 δις € μειωμένο κατά 10,9 δις € σε σχέση με το 2012.

Έμμεσα υπάρχει αποδοχή ενός δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή  της τάξεως του 1,17.

Επειδή όμως η μείωση του ΑΕΠ κατά το 2013 στα επίπεδα του 4,5% είναι καθαρά προϊόν συμβιβασμού μεταξύ του οικονομικού επιτελείου και της τρόικας φοβούμεθα ότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής  για το ύψος των μέτρων 9,3δις  € θα προσεγγίσει το 1,5 πράγμα που σημαίνει ότι μια σειρά μακροοικονομικών μεγεθών που ακολουθούν και αποτυπώνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αναθεωρηθούν προς τα χείρω.

Η κόπωση της δημοσιονομικής προσαρμογής αλλά και η συσσωρευμένη λιτότητα πλέον θα αποτυπώνεται με υψηλούς δείκτες  αστοχίας , διότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά ένα δείκτη αντοχών όλων εκείνων που καλούνται να θυσιάσουν μέρος της ευημερίας τους και του βιοτικού επιπέδου τους για να επιτύχει η περίφημη δημοσιονομική προσαρμογή .

  

           ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ

             ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Οι προφητείες των αναλυτών

Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΛΕΚΚΑ
Είναι πασίγνωστη η ρήση για τους μετά Χριστό προφήτες και κυρίως ο χαρακτηρισμός που απευθύνεται σε όσους προχωρούν σε προβλέψεις και προγνώσεις.  Στον κόσμο των χρηματοοικονομικών οι εκτιμήσεις, οι προβλέψεις, οι προγνώσεις απασχολούν μία μεγάλη μερίδα επαγγελματιών οικονομολόγων που αμείβονται ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Στις εκτιμήσεις αυτών των ανθρώπων βασίζονται φυσικά και νομικά πρόσωπα όταν προχωρούν σε επενδυτικές κινήσεις. Η πρόβλεψη για αρκετούς έχει αναχθεί σε επιστήμη. Μπορεί όμως να είναι επιστήμη κάποιος τομέας που ασχολείται με την πρόβλεψη του μέλλοντος;

Kατά την προσωπική μας άποψη όχι, κανένας δεν μπορεί να προβλέψει μελλοντικά γεγονότα και καταστάσεις που αφορούν στην οικονομία και τους παράγοντες που τη διαμορφώνουν.

Η πρόβλεψη απαιτεί γνώση των προθέσεων μίας σειράς παραμέτρων που στη βάση των σημερινών δεδομένων είναι αδύνατο να σχηματοποιηθεί.

Το εάν μία οικονομία θα αναπτυχθεί ή εάν αντίθετα θα συρρικνωθεί, δεν είναι αποτέλεσμα των αποφάσεων ενός φυσικού ή νομικού πρόσωπου, αφού η διαμόρφωση μίας συγκυρίας προϋποθέτει κοινές αποφάσεις πολλών φυσικών και νομικών πρόσωπων .

Η συνισταμένη των αποφάσεων δημιουργεί συγκύρια πλην όμως ο προκαθορισμός των αποφάσεων είναι αδύνατο να τεκμηριωθεί δεδομένου του πλήθους των παραμέτρων που το διαμορφώνουν.

Για τη δημιουργία μίας τάσης αναφορικά με την οικονομία στο σύνολό της, απαιτείται η κοινή αντίληψη μίας σειράς φυσικών και νομικών πρόσωπων.

Πώς, όμως, είναι δυνατόν να γνωρίζει κάποιος με ακρίβεια τις προθέσεις μίας κυβέρνησης για τη δημοσιονομική και νομισματική της πολιτική, τις προθέσεις μίας εταιρείας για την επενδυτική, παραγωγική και τεχνολογική της ανάπτυξη, τις προθέσεις των νοικοκυριών για το ύψος των προς κατανάλωση διαθεσίμων της και τέλος προθέσεις των μεμονωμένων ατόμων για το τι θα καταναλώσουν, τι θα αποταμιεύσουν και τι θα επενδύσουν;

Η γνώση όλων αυτών των παραμέτρων είναι αδύνατη, όπως εξίσου αδύνατη είναι η συναντίληψή τους, δεδομένου ότι, όπως προαναφέραμε, απαιτείται η συνισταμένη όλων για τη διαμόρφωση μίας συγκυρίας.

Στη βάση των ανωτέρω πρόβλεψη δεν μπορεί να υπάρξει.

Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει το πέρασμα μίας οικονομίας από την ανάπτυξη στην ύφεση και αντίστροφα ή να προβλέψει την πορεία μίας αγοράς ή ενός κλάδου.

Παρ' όλα αυτά προβλέψεις γίνονται και μάλιστα διεκδικούν σημαντικότατη θέση στον κόσμο της οικονομίας.

Σε καθεστώς παγκοσμιοποίησης οι προβλέψεις - εκθέσεις των μεγάλων διεθνών χρηματοοικονομικών οίκων δημιουργούν τάσεις, χειραγωγούν επενδυτικές κινήσεις και γενικώς δίνουν την εντύπωση πως ορισμένα πρόσωπα έχουν τη θεία ικανότητα να προβλέψουν με ιδιαίτερη δεινότητα το μέλλον.

Οι ενασχολούμενοι με τη σύνταξη των εκθέσεων - προβλέψεων αμείβονται πλουσιοπάροχα διότι στην ουσία διαμορφώνουν υπόβαθρα πάνω στα οποία στηρίζονται οι επενδυτικές επιλογές νομικών κυρίως αλλά και φυσικών πρόσωπων.

Τις περισσότερες φορές οι προβλέψεις τους υποκρύπτουν συμφέροντα και ιδιοτέλειες.

Η έκφραση ευσεβών πόθων, η έκφραση συμφερόντων, συνήθως συνοδεύει τις προβλέψεις τους δημιουργώντας ψευδαισθήσεις στους μη γνωρίζοντες το μέγεθος της υποκειμενικότητας τους .

Σε περιόδους παχιών αγελάδων οι ενασχολούμενοι με τις προβλέψεις έχουν εύκολη δουλειά δεδομένου ότι οι τάσεις έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση και η επιβεβαίωσή τους δεν διαφέρει σε τίποτα από τη διάρρηξη ανοικτών θυρών.

Το δύσκολο είναι η πρόβλεψη γυρίσματος μίας αγοράς ή μίας οικονομίας από την ανάπτυξη στη στασιμότητα και την ύφεση και το αντίστροφο και όχι η επιβεβαίωση μίας τάσης, η οποία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είναι δεδομένη.

Ας θυμηθούμε για παράδειγμα την πλήρη αποτυχία των προβλέψεων κατά την αλλαγή πλεύσης των χρηματιστήριων και τη μεγάλη διόρθωση των τιμών τους κατά το δίμηνο Μάιος-Ιούνιος 2006.

Ακόμη και τις παραμονές της μεγάλης διόρθωσης η πλειονότητα των αναλυτών πίστευε ότι η ανοδική τάση των μετοχών που είχε ξεκινήσει τρία χρόνια νωρίτερα, τον Μάρτιο του 2003, θα συνεχιζόταν, έτσι και οι τιμές-στόχοι για συγκεκριμένες μετοχές συνεχώς μεταβάλλονταν με κατεύθυνση ανοδική.

Η αποτυχία ήταν μέγιστη.

Η αλλαγή κατεύθυνσης των χρηματιστήριων ως συνέπεια της πληθωριστικής υστερίας που είχε επεκταθεί σε Ευρώπη και ΗΠΑ αιφνιδίασε τους πάντες κυρίως για τη βιαιότητά της.

Η πλειονότητα των αναλυτών είχε πεισθεί για τις αντιπληθωριστικές ιδιότητες της παγκοσμιοποίησης, με αποτέλεσμα να πέσει θύμα της ψευδαίσθησης περί αέναης ανάπτυξης.

Το γύρισμα των αγορών που ξεκίνησε από τις αναδυόμενες αγορές και επεκτάθηκε σε όλες, ανεπτυγμένες και μη, δεν προβλέφθηκε από κανένα.

Μπορεί αρκετοί να ομιλούσαν κυρίως αναφερόμενοι στις αγορές των εμπορευμάτων, πρώτων υλών, μετάλλων, για αγορές που κινούνταν σε επίπεδα φούσκας και για ενδεχόμενη διάρθρωσή τους, όμως οι αναφορές τους ήταν αόριστες και χωρίς καμία αναφορά στον παράγοντα χρόνο.

Προβλέψεις χωρίς αναφορά σε ακριβή χρόνο είναι προβλέψεις χωρίς απολύτως κανένα αντίκρισμα .

Ο παράγοντας χρόνος και δη η απόλυτη ακρίβεια κάνει την πρόβλεψη εργαλείο αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων πλην όμως, αναφερόμενοι στα χρηματοοικονομικά, ο εντοπισμός του ακριβούς χρόνου πραγματοποίησης μίας θετικής ή αρνητικής κατάστασης είναι αδύνατος για λόγους που προαναφέραμε .

Οπως και για την ακριβή πρόβλεψη πραγματοποίησης ενός σεισμού η μέχρι σήμερα θεωρητική προσέγγιση δεν μπορεί να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, έτσι και στον κόσμο της οικονομίας το υφιστάμενο θεωρητικό υπόβαθρο σε συνδυασμό με τις εμπειρικές γνώσεις δεν βοηθούν όσους θέλουν να ασχολούνται με τις προβλέψεις.

Η ρεαλιστική προσέγγιση των χρηματοοικονομικών προβλέψεων μας δίνει την άποψη πως ακριβείς προβλέψεις με βάση τον παράγοντα χρόνο δεν μπορούν να γίνουν.

Αυτή δυστυχώς είναι η πραγματικότητα, η οποία δεν αλλάζει παρ' όλες τις προσπάθειες αρκετών να μας πείσουν ότι μπορεί να προβλέψουν τις επερχόμενες μεταβολές.

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΦΟΥΣΚΑ

Εάν εξετάσουμε με αντικειμενικό τρόπο την σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα της χώρας τότε διαπιστώνουμε ότι η μεγαλύτερη φούσκα που καταγράφηκε, δεν ήταν ούτε του χρηματιστηρίου, ούτε των ακινήτων, ούτε των πιστώσεων.
Φούσκα ήταν η οικονομία στο σύνολο της.
Πολλές φόρες έχει αναφερθεί ότι το μοντέλο «ανάπτυξης» που στηρίζεται σε δανεικά, σε εισαγωγές, σε επιδοτήσεις, σε ελλείμματα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να θεωρείτε ούτε υγιές ούτε βιώσιμο.
Πώς να χαρακτηρίσουμε ένα μοντέλο « ανάπτυξης» όταν χωρίς παραγωγική βάση έχει μάθει να βιώνει με αντισυμβατικούς όρους που θεοποιούν την κατανάλωση;
Η μεγαλύτερη φούσκα που καταγράφηκε ποτέ στην σύγχρονη οικονομική ιστορία της χώρας είναι το ίδιο της το ΑΕΠ.
Η φούσκα ξεκίνησε το 2000 και πήρε τέλος το 2008 όταν η διεθνής χρηματοοικονομική κρίση ανέδειξε την ψευδαίσθηση ανάπτυξης που εντέχνως είχε καλλιεργηθεί, αφού το αέναο μιας πορείας που δεν φείδονταν του εύκολου και φθηνού χρήματος είχε υιοθετηθεί από την πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.
Το 2000 το ΑΕΠ της χώρας καταγράφονταν στα 136,3 δις € , ενώ μια οκταετία μετά το 2008 έφθασε τα 232,9 δις € παρουσιάζοντας μια αύξηση της τάξεως των 96,6 δις € ή του 70,9%.
Ιστορικά τα επίπεδα του ΑΕΠ του 2008 ήταν τα υψηλοτέρα που είχαν καταγραφεί στην χώρα μας .
Μεγέθυνση που θα ζήλευαν ακόμη και χώρες με ισχυρή παραγωγική βάση και υγιούς οικονομικούς δείκτες .
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της φούσκας της περιόδου 2000-2008 θα συγκρίνουμε αυτή την μεγέθυνση με την αντίστοιχη της περιόδου 1955-1963 που για πολλούς θεωρείτε περίοδος αναδιάταξης των παραγωγικών δομών της χώρας .
Το 1955 το ΑΕΠ της χώρας καταγράφονταν στα 72,9 δις δραχμές ενώ μια οκταετία αργότερα το 1963 έφθασε στα επίπεδα των 143,7 δις δραχμών καταγράφοντας μια αύξηση της τάξεως των 70,8 δις δραχμών ή 76,8 % με ετήσιο μέσο όρο ανάπτυξης της τάξεως του 8,8%.
Η μεγέθυνση όμως της 8ετιας 1955-1963 είχε ως υπόβαθρο τις ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που αυξήθηκαν κατά 177,7% με ετήσιο μέσο όρο κατά 13,6% και τις ακαθάριστες ιδιωτικές επενδύσεις που αυξηθήκαν κατά 166,1% με ετήσιο μέσο όρο αύξησης  κατά 13%.
Η μεγέθυνση της 8ετιας 2000-2008 που στηρίχτηκε;
Μόνο στην κατανάλωση, η οποία κάλυπτε το 75% του εγχώριου προϊόντος.
Μόνο το άνοιγμα του εμπορικού ισοζυγίου του 2008 με έλλειμμα της τάξεως των 40,99 δις € αποκαλύπτει το σαθρό υπόβαθρο της αναπτυξιακής ψευδαίσθησης .
Η υιοθέτηση του ευρώ, τα χαμηλά επιτόκια , οι αυξημένες πιστώσεις , η λαϊκίζουσα εισοδηματική πολιτική που είχε πάρει διαζύγιο από την παραγωγικότητα, η συνδιοίκηση των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών από πολιτικούς ινστρούχτορες και συνδικαλιστές (μετρημένες στα δάκτυλα οι διαχειριστές του δημοσίου χρήματος με υγιή και τεχνοκρατικό τρόπο), η διαφθορά και η μετατροπή του κρατικού τομέα σε λάφυρο της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας , δημιούργησαν ένα σαθρό πλαίσιο λειτουργίας , τον λογαριασμό του οποίου καλούμεθα να πληρώσουμε όλοι μας μέσω των μνημονίων .
Έχει ειπωθεί πως δεν υπάρχει μεγαλύτερη ψευδαίσθηση από αυτή που πιστεύει στο αέναο.
Δυστυχώς για τους Έλληνες η 8ετια 2000-2008 δημιούργησε τέτοιες ψευδαισθήσεις που σήμερα ακόμη και τα αυτονόητα να  θεωρούνται εξωπραγματικά.
Η βασική αρχή κάθε υγιούς οικονομικής μονάδος , αυτή που θέλει τον ισοσκελισμό των εσόδων  με τα έξοδα δεν μπορεί εύκολα να υιοθετηθεί και αυτό διότι,  οι μύθοι που καλλιεργήθηκαν μέχρι και το 2008 ήθελαν την ελληνική οικονομία να μην υπόκεινται σε καμία οικονομική θεωρία και πρακτική.
Μια σειρά από ιδεολογήματα και αυτοσχεδιασμοί δημιούργησαν υπόβαθρα ελλειμμάτων που σταδιακά μετατράπηκαν σε βρόγχο που σήμερα αναγνωρίζεται ως πρόβλημα δημοσίου χρέους.
Μετά από 8 χρόνια μεγεθύνθηκε το εγχώριο προϊόν κατά 96,6 δις € κάτι που κατά την προσωπική μας άποψη συνιστά φούσκα , την μεγαλύτερη που γνώρισε η ελληνική πραγματικότητα.
Όπως κάθε φούσκα έτσι και αυτή του ΑΕΠ της περιόδου 2000-2008, με μια αφορμή , στην περίπτωση μας η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση , έσκασε.
Δυστυχώς το σπάσιμο κάθε φούσκας γίνεται εντονότερα ορατό από την σταδιακή δημιουργία της.
Για την χώρα μας μέσα σε μια τριετία 2009-2011 το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες και κατά 24,4 δις και έπεται συνέχεια .

Ο φωτισμός του Ακροκορινθου.

( άρθρο του Σαράντου Λέκκα )

 

Όταν το επιβλητικότερο φυσικό Μνημείο της Πελοποννήσου με το μεγαλύτερο κάστρο όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και της Ευρώπης σε έκταση 250 στρεμμάτων και μήκος τειχών 3.000 μέτρων δεν προβάλλεται από τα εντεταλμένα όργανα της πολιτείας με τρόπο αντάξιο της ιστορίας του αλλά και των σύγχρονων μορφών προσέλκυσης τουριστών τότε υπάρχει πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης .
Ο λόγος για τον Ακροκόρινθο , το Άστρο των Άστρων , τον παντεπόπτη και κλειδοκράτορα της Πελοποννήσου , όπως έχει χαρακτηριστεί .
Πράγματι με ύψος 575 μέτρων ο Ακροκόρινθος τραβά το βλέμμα όλων όσων έχουν κατεύθυνση την Πελοπόννησο και την Δυτική Ελλάδα .
Το πρόβλημα εντοπίζεται στη έλλειψη επαρκούς φωτισμού του .
Ο ηλεκτροφωτισμός του, κίνηση ιδιαίτερου συμβολισμού πραγματοποιήθηκε το 2004 , καταστράφηκε στις πυρκαγιές του Ιουλίου 2007 , επανήλθε λίγο αργότερα ενώ η σημερινή του κατάσταση θέλει τον ημιφωτισμό του από δυο μόνο προβολείς .
Μέχρι πρόσφατα υπήρχε η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο φωτισμός του Κάστρου δεν ήταν εφικτός διότι είχαν κλαπεί τα καλώδια .
Πρόσφατη έρευνα της εφημερίδας ‘ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΣ’ δείχνει ότι τα καλώδια βρίσκονται στην θέση τους, όμως κάποιοι έχουν σπάσει τους προβολείς .
Στην βάση αυτή ,εδώ και μήνες , γιατί είναι τόσο δύσκολη η αντικατάσταση τους από τους αρμοδίους φορείς , είτε υπουργείο Πολιτισμού λέγεται αυτό , είτε περιφέρεια Πελοποννήσου ;
Υπάρχει λόγος που ένα τέτοιο επιβλητικό μνημείο μένει στο σκοτάδι;
Ποιους εξυπηρετεί μια τέτοια κατάσταση , ποιος χάνει από μια τέτοια κατάσταση, εκτός από την ευνομούμενη πολιτεία ;
H νομιμότητα επιβάλει την υλοποίηση των αποφάσεων της πολιτείας έναντι περιθωριακών ή οικολογικών σχεδιασμών.
Εκτός ,εάν η απόφαση ηλεκτροφωτισμού έχει αναιρεθεί .
Εφόσον κάτι τέτοιο δεν υφίσταται τότε τα εντεταλμένα όργανα της πολιτείας πρέπει να επιβάλουν την νομιμότητα.
Η αντικατάσταση ή όπου επιτρέπεται η επισκευή των υλικών που έχουν καταστραφεί , πρέπει να γίνει άμεσα.
Ο πλήρης ηλεκτροφωτισμός του Ακροκόρινθου επιβάλλεσαι να αποκατασταθεί.

ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
(ΔΗΜΟΣΙΕΘΥΗΚΕ ΣΤΟ e-korinthos ΣΤΙΣ 25/11/2012)

Αλλαγή προσέγγισης των προβλημάτων

Οι καταστάσεις που βιώνει η ελληνική κοινωνία είναι πρωτόγνωρες ενώ εάν δεν υπήρχαν οι παραδοσιακοί ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί τότε η κοινωνική αποσύνθεση θα μετέτρεπε την ύφεση σε κοινωνική έκρηξη .

Βλέποντας τα στατιστικά στοιχεία για την φορολογική επιβάρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων κατά την τελευταία τριετία παρατηρούμε ότι η δημοσιονομική προσαρμογή βασίζεται μονόπλευρα στην αύξηση των εσόδων από την αύξηση των φόρων κάθε είδους και κάθε κατηγορίας .
Ενώ η αναπτυξιακή εάν θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε μια δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να στηρίζεται κατά τα 2/3 στην περικοπή των δαπανών και κατά το υπόλοιπο στην αύξηση των φόρων  έχει επιλεγεί η εύκολη λύση της επιβολής άμεσης φορολογίας με τρόπο που  δεν συνάδει σε μια ευνομούμενη κοινωνία .
Το άσχημο μιας τέτοιας τακτικής είναι ότι περά από τις στρεβλώσεις που δημιουργεί στην πραγματική οικονομία έχει πεπερασμένα όρια .
Η φοροδοτική ικανότητα επιχειρήσεων και νοικοκυριών είναι σχετική με το εισόδημα όταν ομιλούμαι για νοικοκυριά και με τα έσοδα και τα κέρδη  όταν ομιλούμαι για επιχειρήσεις .
Η ελληνική πατέντα αποσύνδεσης των φόρων από τα εισοδήματα μπορεί υπό τις παρούσες συνθήκες να αντέχει παρά, την κατάρρευση των αμοιβών και των κερδών και παρά την μείωση της απασχόλησης, διότι υπάρχει το λίπος των αποταμιεύσεων .
Η πλειοψηφία νοικοκυριών και επιχειρήσεων αυτή την χρονική περίοδο αιμορραγεί αποταμιευτικά για να μπορεί να ανταπεξέρχεται στις άμεσες υποχρεώσεις οι οποίες κατά το μεγαλύτερο τμήμα τους οφείλεται σε φόρους .
Το πρόβλημα όμως εντοπίζεται πλέον στην επόμενη περίοδο όπου η συρρίκνωση ή και ο μηδενισμός των αποταμιεύσεων δεν θα μπορεί να λειτουργεί ως έσχατος μηχανισμός στήριξης υποχρεώσεων και βιοτικού επιπέδου.
Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τα Μνημόνια επιβάλουν την συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής με κάθε μέσο .
Οι αποκλίσεις της εκτέλεσης του προϋπολογισμού θα οδηγούν αυτόματα στην επιβολή νέων μέτρων , οι αστοχίες δηλαδή θα πληρώνονται άμεσα και μάλιστα με μέτρα ισοδύναμου περιεχομένου .
Όταν για την διετία 2013-2014 δρομολογούνται μέτρα 13,5 δις € εν’ μέσω  διόγκωσης της ανεργίας σε ποσοστά πρωτόγνωρα για την χώρα  και όταν η συρρίκνωση της οικονομικής  δραστηριότητας το 2012 συμπληρώνει 5 χρόνια , τότε η περαιτέρω αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης πρέπει να θεωρείται ιδανική συνταγή αυτοχειρίας .
Η δημοσιονομική προσαρμογή όπως χρονικά έχει επιβληθεί από τους δανειστές μας πλέον θα κινείται με όρους που δεν θα λειτουργούν προς όφελος της πραγματικής οικονομίας .
Η δημοσιονομική προσαρμογή του 2010 μετά την αναθεώρηση έφθασε τις 4,8 εκατοστιαίες μονάδες από 6 που αρχικώς είχε προϋπολογισθεί πράγμα που οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι ο βαθμός δυσκολίας της γενικότερης προσπάθειας επιστροφής στην δημοσιονομική ορθοδοξία αυξάνεται καθώς η προσπάθεια προσκρούει πλέον στον σκληρό πυρήνα των ελλειμμάτων .
Πολλοί ισχυρίζονται ότι τα εύκολα τελείωσαν και μάλλον έχουν δίκιο αφού η μείωση του ελλείμματος στο 10,5% κατά το 2010 αποτελεί το εύκολο τμήμα της δημοσιονομικής προσαρμογής .
Η διόγκωση του ελλείμματος στο 15,4% κατά το 2009 με μη επαναλαμβανόμενες δαπάνες  καθώς και η περικοπή μισθών και συντάξεων με οριζόντιο τρόπο μείωσε εύκολα το έλλειμμα το 2010 κατά 5,2 εκατοστιαίες μονάδες.
Κατά το 2011 η περαιτέρω μείωση ήταν της τάξεως της 1,6 εκατοστιαίας μονάδας ενώ είχε προγραμματισθεί τουλάχιστον διπλάσια .
Το έλλειμμα μειώθηκε στο 9% , όμως ο βαθμός δυσκολίας έδειχνε ότι ο επόμενος στόχος της μείωσης στο 5,4% για το 2012 θα ήταν δύσκολα επιτεύξιμος .
Πλέον η περιστολή του ελλείμματος δεν θα είναι το ίδιο εύκολη αφού θα προσκρούει στο διαρθρωτικό πυρήνα τους  με αποτέλεσμα οι κοινωνικές αντιστάσεις που έχουν να κάνουν με δομές και αγκυλώσεις δεκαετιών  να δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον.
Επιπλέον η ύφεση που ξεκίνησε το 2008 και τείνει να πάρει διαστάσεις μεσοπρόθεσμης διάρκειας εκ των πραγμάτων δημιουργεί εκρηκτικό μίγμα .
Την τετραετία  2008-2011 η συρρίκνωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος έφτασε  το 13,9% πράγμα που καθιστά την ύφεση ως την μεγαλύτερη των τελευταίων 50ετων, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την περαιτέρω μείωση της τάξεως του 6-7% κατά το τρέχον έτος .
Οι καταστάσεις που βιώνει η ελληνική κοινωνία είναι πρωτόγνωρες ενώ εάν δεν υπήρχαν οι παραδοσιακοί  ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί τότε η κοινωνική αποσύνθεση θα μετέτρεπε την ύφεση σε κοινωνική έκρηξη .
Στην βάση αυτή εφόσον το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον γίνεται χειρότερο με την πάροδο του χρόνου η αναζήτηση εσόδων από φυσικά και νομικά πρόσωπα μέσω άμεσης ή έμμεσης φορολογίας ή μέσω σκλήρυνσης της εισοδηματικής πολίτικης δεν θα έχουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα .
Η αλλαγή πολιτικής προσέγγισης των προβλημάτων επιβάλλεται για να μην ισχυριστούμε ότι είναι  μονόδρομος αφού τα αδιέξοδα θα πολλαπλασιάζονται .
                                                                           ΛΕΚΚΑΣ  ΣΑΡΑΝΤΟΣ
                                                                             ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Η χαμένη ευκαιρία τιθάσευσης της κερδοσκοσκοπίας

του Σαράντου Λέκκα
οικονομολόγου


Ο πολιτικός κόσμος σε διεθνές επίπεδο έχασε την μεγάλη ευκαιρία να επιβάλει ένα νέο πλαίσιο δραστηριοποίησης του διεθνούς κεφαλαίου όταν βρίσκονταν σε θέση ισχύος.



Η ευκαιρία αυτή δόθηκε την περίοδο 2008-2009 όταν το διεθνές κεφάλαιο επιζητούσε χέρι βοηθείας για να επιβίωση της μεγαλύτερης από το 1930 χρηματοπιστωτικής κρίσης, που το ίδιο με την απληστία που το διέκρινε είχε δημιουργήσει.



Ο πολιτικός κόσμος όμως δεν βρήκε το θάρρος να επανασχεδιάσει τις δομές που απαιτούσαν οι νέες συνθήκες, ίσως διότι λειτουργούσε υπό καθεστώς ανταποδοτικότητας .



Όταν επί δεκαετίες οι χρηματοοικονομικές καμπάνιες των πολιτικών χρηματοδοτούνταν από προϊόντα του κεφαλαίου ήταν απόλυτα φυσικό οι πολιτικοί να τελούν υπό την προστασία του σε σημείο που να θεωρούνταν υπάλληλοι του.



Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η αχίλλειος πτέρνα του σύγχρονου πολιτικού συστήματος και εδώ ακριβώς εντοπίζεται η απάντηση στο ερώτημα γιατί δεν διαμορφώθηκε ένα νέο πλαίσιο δραστηριοποίησης του διεθνούς κερδοσκοπικού κεφαλαίου.



Η ευκαιρία δυστυχώς χάθηκε.



Η χρονική περίοδος που θα έπρεπε να αναζητηθούν οι νέες δομές πέρασε χωρίς τίποτα καινούργιο να σχεδιαστεί.



Η υποχρέωση ανταποδοτικότητας απλά διέσωσε το χρηματοπιστωτικό σύστημα με χρήματα των φορολογουμένων πολιτών χωρίς να λάβει κανένα ουσιαστικό και πρακτικό ενέχυρο.



Η κοινή γνώμη διαποτίστηκε με το ιδεολογικό πλαίσιο της αναχρηματοδότησης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που ήθελε η βοήθεια να περιλαμβάνει όρους αλλαγής του μέχρι τότε άπληστου σκηνικού και φυσικά τιμωρία όσων διάβηκαν τον χρηματοοικονομικό Ρουβικώνα με άπληστο τρόπο περιμένοντας νέα πλαίσια λειτουργίας όσων αγορών δημιούργησαν την μεγαλύτερη σύγχρονη χρηματοοικονομική κρίση.



Η κοινή γνώμη για μια ακόμη φορά έπεσε θύμα των λεκτικών προθέσεων αφού μέχρι σήμερα τίποτα δεν έχει αλλάξει στην συμπεριφορά των αγορών .



Το μόνο που έχει αλλάξει είναι η θέση ισχύος.



Πλέον το διεθνές κεφάλαιο βρίσκεται στην θέση των πολιτικών της διετίας 2008-2009.



Η ισχύς έχει περάσει ξανά στους άπληστους κερδοσκόπους.



Οι πολιτικοί είναι πλέον και πρακτικά ανίσχυροι.



Έχοντας με τα χρήματα των φορολογούμενων βγάλει από τον μονόδρομο της κατάρρευσης τους κερδοσκοπικούς μηχανισμούς εκλιπαρούν για την συγκατάβαση τους.



Ο πολίτικος κόσμος με την διάσωση των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων δημιούργησε το πλαίσιο της κρίσης χρέους που βιώνει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.



Διέσωσε το κερδοσκοπικό κεφάλαιο με τρόπο που υποθήκευε το μέλλον και τις προοπτικές των λαών.



Η κρίση χρέους που αντιμετωπίζουν σήμερα οι χώρες της ευρωπαϊκής ένωσης δεν αποτελεί παρά το κόστος της υποχρέωσης ανταποδοτικότητας των πολιτικών έναντι των χρηματοδοτών τους .



Οι λαοί ασφυκτιούν διότι οι υπάλληλοι του κερδοσκοπικού κεφαλαίου έπαιξαν τον ρόλο τους χωρίς να εξασφαλίσουν το ελάχιστο για αυτούς που τους ψήφισαν.



Ποια μέτρα να ληφθούν για την ομαλή και ορθολογική λειτουργία των αγορών όταν η αναχρηματοδότηση του δημοσίου χρέους στηρίζεται εν ΄ πολλοίς στην ανταπόκριση αυτών που αποκαλούμε αόριστα αγορές ;



Με ποιο σθένος και με ποια λογική ένα πολτικός θα λάβει μέτρα κατά της αχαλίνωτης απληστίας των κερδοσκόπων όταν γνωρίζει τις ανάγκες της χώρας του για νέα δάνεια;



Με ποιο σθένος και με ποια εσωτερική δύναμη ο πολιτικός κόσμος θα αντιδράσει στις μεθοδεύσεις των χρηματοοικονομικών κύκλων να τοποθετήσουν σε θέσεις κλειδιά τους ανθρώπους τους;



Με ποιο σθένος και με ποια αξιοπρέπεια ο πολιτικός κόσμος θα αφυπνιστεί όταν γνωρίζει ότι η δύναμη που αντλεί από το εκλογικό σώμα έχει απολεσθεί στην προσπάθεια εξυπηρέτησης των διαχρονικών χρηματοδοτών του.



Είναι επομένως αναμενόμενο αυτοί που έχουν ισχυροποίηση την θέση τους να επιβάλουν πρακτικές και ανθρώπους.



Είναι αναμενόμενο οι ισχυροί παίκτες του διεθνούς χρηματοοικονομικού συστήματος να τοποθετούν μέλη του δικτύου επιρροής τους στις θέσεις του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Πρωθυπουργού της Ιταλίας.



Μέλη της λεγόμενης κυβέρνησης της Goldman Sachs θεωρούνται τόσο ο Μάριο Ντράγκι όσο και ο Μάριο Μόντι.Οι πολιτικοί παραμερίζονται έχοντας χάσει την λαϊκή στήριξη οπότε θεωρούνται άχρηστοι.



Όσο η λαϊκή στήριξη στους πολιτικούς ήταν δεδομένη οι άνθρωποι του παρασκηνίου δεν είχαν άλλη επιλογή από την χρησιμοποίηση των πολιτικών σε θέσεις που οι δημοκρατικοί κανόνες επέβαλαν.



Από την στιγμή που αυτή χάθηκε , το παρασκήνιο εν μια νυκτί ήρθε στο προσκήνιο έχοντας πριν φτιάξει το υπόβαθρο του μονόδρομου.



Ποιο ήταν αυτό, απλά, η θεοποίηση των τεχνοκρατών ως μοναδική λύση αντιμετώπισης των μεγάλων προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ peloponnisiaki.gr– 22 Οκτωβρίου 2012.