Η Ελλάδα εξήντα πέντε χρόνια πίσω.

Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΛΕΚΚΑ, Οικονομολόγου

Αρχές του 1947 η βρετανική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει στις ΗΠΑ πως αδυνατούσε πλέον να συνεχίσει τον ρόλο που είχε αναλάβει, δηλαδή τον ρόλο της ενίσχυσης της ελληνικής κυβέρνησης στον αγώνα της κατά της κομμουνιστικής επικράτησης στην Ελλάδα. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τρούμαν προκειμένου να έχει ιδία άποψη για την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα στέλνει το πρώτο τρίμηνο του 1947 τον Paul A. Porter ως επικεφαλής αμερικανικής αποστολής.



Η αποστολή έμεινε στην Ελλάδα από τις 18 Ιανουαρίου έως τις 22 Μαρτίου 1947 επισκεπτόμενη περίπου όλη τη χώρα.

Στις 14 Φεβρουαρίου μετά από έναν περίπου μήνα παραμονής στην Ελλάδα ο Paul A. Porter στέλνει επιστολή προς τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ W.L. Clayton με τις πρώτες εντυπώσεις του, γράφοντας μεταξύ των άλλων: «Εδώ δεν υπάρχει κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα. Αντ’ αυτού υπάρχει μία χαλαρή ιεραρχία ατομιστών πολιτικών, μερικοί από τους οποίους είναι χειρότεροι από άλλους, που είναι τόσο απασχολημένοι με τον προσωπικό τους αγώνα για εξουσία, ώστε δεν έχουν τον χρόνο να αναπτύξουν οικονομική πολιτική, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι είχαν την ικανότητα».



Στις 20 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου ο Paul A. Porter με άρθρο του στο «Collier’s» καταγράφει τις εντυπώσεις του, οι οποίες παρά τη χρονική απόστασή τους, θυμίζουν αρκετά την Ελλάδα του μνημονίου.



Μεταξύ των άλλων γράφει: «Σε ολόκληρη τη χώρα, από τη μία άκρη στην άλλη, κυριαρχεί μία γκρίζα ανυπεράσπιστη, βαθιά έλλειψη πίστης για το μέλλον - μία έλλειψη πίστης που οδηγεί σε πλήρη απραξία στο παρόν. Οι άνθρωποι έχουν παραλύσει από την αβεβαιότητα και τον φόβο, οι επιχειρηματίες δεν επενδύουν, οι καταστηματάρχες δεν αποθηκεύουν προμήθειες.



Και συνεχίζει: «Η δημόσια διοίκηση είναι υπερβολικά εκτεταμένη?[??]?. Οι χαμηλοί μισθοί προσαυξάνονται βάσει ενός εντελώς συγκεχυμένου συστήματος επιδομάτων, χάρη στα οποία μερικοί δημόσιοι υπάλληλοι κερδίζουν μέχρι και τέσσερις φορές περισσότερο από τον βασικό μισθό τους».



Για το ίδιο θέμα αναφέρει: «Ποτέ άλλοτε δεν έχει δει διοικητική δομή που να είναι τόσο απαράδεκτη. Απλούστατα, δεν είναι δυνατόν να βασιστεί κάνεις ότι η δημόσια διοίκηση θα φέρει εις πέρας ακόμη και τις πιο απλές λειτουργίες μίας κυβέρνησης - την είσπραξη των φόρων, την εφαρμογή οικονομικών κανόνων, την επισκευή δρόμων.



Συνεπώς η δραστική μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης αποτελεί συνθήκη εκ των ουκ άνευ για την επίτευξη οποιουδήποτε άλλου αποτελέσματος στην Ελλάδα».



Για την εκτελεστική εξουσία : «?η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει άλλη πολιτική εκτός από το να εκλιπαρεί για ξένη βοήθεια ώστε να διατηρηθεί στην εξουσία απαριθμώντας θορυβωδώς τις θυσίες της Ελλάδος... [.......]?στόχος της είναι να χρησιμοποιήσει την ξένη βοήθεια ως μέσο για τη διαιώνιση των προνομιών μίας μικρής κλίκας που αποτελεί την αόρατη εξουσία στην Ελλάδα».



Για τα οικονομικά συμφέροντα: «Τα ναυτιλιακά συμφέροντα βρίσκονται σε ιδιαιτέρα σκανδαλώδη θέση. Σήμερα η ελληνική εμπορική ναυτιλία βρίσκεται σε άνθηση και οι εφοπλιστές καρπώνονται τα κέρδη. Ομως, η χρεοκοπημένη ελληνική κυβέρνηση δεν απολαμβάνει κανένα όφελος από όλο αυτό τον πλούτο. Οι αποδοχές των ναυτικών εξακολουθούν να εισρέουν στη χώρα, αλλά τα κέρδη των πλοιοκτητών παραμένουν, στην πλειονότητά τους, στο εξωτερικό».



Για την ντόπια νομενκλατούρα: «Η ομάδα πίεσης της καλής κοινωνίας - οι κομψοί κοσμοπολίτες που έχουν την έδρα τους στις Κάννες, στο Σαιν Μόριτς και στην αθηναϊκή πλατεία Κολωνακίου - θα ενεργοποιηθεί. Πολλοί από αυτούς είναι γοητευτικοί άνθρωποι που μιλούν εξαιρετικά αγγλικά και αδημονούν ειλικρινά να παρέχουν κάθε δυνατή βοήθεια στην αμερικανική αποστολή. Εντούτοις θα αποπειραθούν να προσεταιριστούν την αποστολή και να τη μετατρέψουν σε ένα εργαλείο διασφάλισης των προνομιών τους».



Για την αίτηση βοηθείας: «Αίσθησή μου είναι ότι το ελληνικό κράτος έχοντας υποβάλει αίτηση βοήθειας και εποπτείας, έχει θέσει, στο μέτρο αυτό, όρια στην ίδια του την εθνική κυριαρχία».



Εν κατακλείδι, παρά τη χρονική απόσταση των 65 χρόνων, παρά την κολοσσιαία διαφορά στην κοινωνική πραγματικότητα, πολλά από αυτά που περιγράφουν μία Ελλάδα που υποτίθεται αφήσαμε πίσω μας, εντούτοις αποδεικνύονται ότι περιγράφουν και την Ελλάδα του σήμερα.



Εάν αυτό δεν αποτελεί μέγα μέτρο αποτυχίας όλων αυτών που υποτίθεται αναμόρφωσαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, δεν γνωρίζουμε τι άλλο μπορεί να περιγράψει την πλήρη αποτυχία.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 23/9/2012)

Ποινές χάδια για ένα σκάνδαλο
Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΛΕΚΚΑ, Οικονομολόγου
Η δημοσιοποίηση του σκανδάλου στη διατραπεζική αγορά του Λονδίνου, όπου επί σειρά ετών ο πυρήνας του διεθνούς τραπεζικού συστήματος είχε υιοθετήσει πρακτικές χειραγώγησης του επιτοκίου αναφοράς Libor, δείχνει το απύθμενο θράσος μίας σχολής τεχνοκρατών η οποία δεν διστάζει σε τίποτα.



Η ηθική χαλάρωση, ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων όπως η απουσία πλαισίου δραστηριοποίησης, όπως η απουσία σοβαρού προληπτικού πλαισίου ελέγχου, όπως η θεοποίηση των κερδών, όπως η αλαζονεία και η απουσία μέτρου της συγκεκριμένης σχολής, οδήγησε σε ένα ακόμη σκάνδαλο και μάλιστα σε σκάνδαλο την ώρα που η διεθνής κοινότητα πλήττονταν από τη χειρότερη μετά το 1930 χρηματοοικονομική κρίση.



Εδώ εντοπίζουμε το απύθμενο θράσος αυτών των ανθρώπων.



Την ώρα που τα αποτελέσματα των πρακτικών τους βύθιζαν την παγκόσμια οικονομία στο σκοτάδι της ανασφάλειας, την ώρα που εκλιπαρούσαν για βοήθεια από τα κρατικά ταμεία, την ώρα που οι θυσίες των απλών πολιτών κάλυπταν τις μαύρες τρύπες της απληστίας τους, αυτοί συνέχιζαν τα παιχνίδια τους σαν να μην συνέβαινε κάτι το ιδιαίτερο.



Η χειραγώγηση της διατραπεζικής αγοράς με πρωταγωνιστές κολοσσούς του διεθνούς τραπεζικού συστήματος ( Barclays, Citigroup, Deutsche Bank, HSBC, JPMorgan, RBS, κ.τ.λ.) γίνονταν από τα τέλη του 2007 και μέχρι τα τέλη της άνοιξης του 2009, δηλαδή γίνονταν την ώρα που η διεθνής κοινότητα αγωνιούσε για το μέλλον της και προσπαθούσε με χρήματα των απλών φορολογούμενων πολιτών να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη σύγχρονη χρηματοοικονομική κρίση, τορπιλίζοντας τα υπόβαθρα των εθνικών οικονομιών, μετατρέποντας τελικά την πιστωτική - τραπεζική κρίση σε κρίση χρέους.



Με απλά λόγια, τη χρονική περίοδο που οι εθνικές κυβερνήσεις καλούσαν τους απλούς πολίτες να πληρώσουν τον λογαριασμό της απληστίας της συγκεκριμένης σχολής τεχνοκρατών, οι θύτες της κατάρρευσης συνέχιζαν να παίζουν τα παιχνίδια τους κάτω από τη μύτη ή κατά πολλούς και την ανοχή των εποπτικών Αρχών.



Το εξίσου εντυπωσιακό είναι και το είδος της τιμωρίας - συμφωνίας. Η Barclays συμφώνησε με τις εποπτικές Αρχές σε Βρετανία και ΗΠΑ να καταβάλει 360 εκατ. ευρώ ώστε να σταματήσει η περαιτέρω δίωξη της τράπεζας όταν η χειραγώγηση, (για να αντιληφθούμε την τιμωρία - χάδι), του επιτοκίου Libor επηρέαζε τις αξίες δανείων, ομολόγων και παραγώγων ύψους άνω των 350 τρισ. δολαρίων.



Εάν θεωρήσουμε ότι η μεγαλύτερη από το 1930 χρηματοπιστωτική κρίση έλαβε χώρα εξαιτίας της απορρύθμισης των αγορών και της αδυναμίας των ελεγκτικών οργάνων να επιβληθούν στις δυνάμεις που δραστηριοποιούνταν εκτός των θεσμοθετημένων πλαισίων, τότε η λύση του προβλήματος περνά απαραίτητα μέσα από την αντιμετώπιση των αδυναμιών που έχουν εντοπισθεί ως κερκόπορτες του διεθνούς νομισματοπιστωτικού συστήματος.



Παρ' ότι έχουν περάσει πάνω από τέσσερα χρόνια από τη στιγμή που εκδηλώθηκε η κρίση, καλοκαίρι του 2007, εντούτοις προς την κατεύθυνση θεσμοθέτησης νέων κανόνων και νέου ρυθμιστικού πλαισίου δεν έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα.



Οι κυβερνήσεις και οι ηγέτες των ισχυρών δυτικών οικονομιών, πέρα από τους λεκτικούς λεονταρισμούς, δεν έχουν προχωρήσει ούτε βήμα προς την κατεύθυνση ουσιαστικών αλλαγών, που να δίνουν το μήνυμα ότι έχουν συνειδητοποιήσει το μέγεθος των προβλημάτων που δημιουργεί η απορρύθμιση των αγορών και η αδυναμία των ελεγκτικών μηχανισμών να επιβάλουν τους εναπομείναντες κανόνες.



Η μετατροπή της κρίσης από χρηματοπιστωτική του 2008 σε δημοσιονομική το 2009 και κρίση χρέους το 2010 άλλαξε τη δυναμική των πραγμάτων.



Οι πανίσχυρες κυβερνήσεις μετετράπηκαν σε επαίτες των αγορών και των μηχανισμών που είχαν διασώσει. Οι πανίσχυρες κυβερνήσεις μετετράπηκαν σε οργανισμούς που ανέμεναν με αγωνία τις εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης και των τεχνοκρατών που είχαν αναθαρρήσει από τα γεγονότα και από την αδυναμία ή την εσκεμμένη κωλυσιεργία των πολιτικών ταγών να διαμορφώσουν ένα νέο ρυθμιστικό πλαίσιο. Από την άλλη πλευρά, οι θύτες της κρίσης εγκατέλειψαν τους κρυψώνες της κατακραυγής και από το προσκήνιο πλέον επιβάλλουν τους όρους τους στις καταχρεωμένες και αδύναμες κυβερνήσεις.



Πλέον οι θύτες της μεγαλύτερης χρηματοπιστωτικής κρίσης εμφανίζονται όπως πραγματικά είναι, ως πραγματικά αφεντικά των πολιτικών ηγεσιών. Το αρνητικό είναι ότι όσο ενδυναμώνονται οικονομικά οι θύτες της κρίσης τόσο η επίδειξη δύναμης θα είναι εμφανέστερη στην καθημερινή τους δραστηριότητα. Ποινές - χάδια όπως αυτή που επιβλήθηκε στην Barclays δεν επιλύει κανένα πρόβλημα, απλά γελοιοποιεί τις εποπτικές Αρχές, αποθρασύνει τους θύτες και στέλνει το μήνυμα ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 16/9/2012)

PSI + Επιτόκιο αποπληρωμής
peloponnisiaki.gr– 12 Φεβρουαρίου 2012.

Του Λέκκα Σαράντου - Οικονομολόγου .
Οι διαπραγματεύσεις που γίνονται για το ύψος των επιτοκίων που θα διέπουν τα νέα ομολόγα στα πλαίσια των αποφάσεων της 26ης Οκτώβριου 2011 αναφορικά με το δημόσιο χρέος και το PSI + δίνουν την εντύπωση πως δεν λαμβάνουν υπόψη το βασικό λόγο που γίνονται όλα αυτά .
Ο στόχος εάν δεν κάνουμε λάθος είναι η διευκόλυνση της Ελλάδος να αποπληρώσει με αξιοπρέπεια το δημόσιο χρέος της .
Έτσι τουλάχιστον αφήνουν να εννοείται οι ηγέτες της ευρωζώνης .
Στην βάση αυτή εκείνο που απαιτείται είναι η αναγνώριση από όλους τους εμπλεκομένους, όρων ομαλής διευθέτησης του ελληνικού δημοσίου χρέους.
Θα μείνουμε μόνο στον παράγοντα επιτόκιο διότι θεωρούμε μη διαπραγματεύσιμο το δίκαιο που πρέπει να διέπει τα νέα ομολόγα και το όποιο δεν νοείται άλλο από το ελληνικό.
Ένα κράτος που σέβεται τους πολίτες του και την οντότητα του δεν απεμπολή τμήματα της αξιοπρεπείας του.
Άρα εκείνο που τίθεται σε καθεστώς διαπραγματεύσεων είναι το επιτόκιο .
Όπως είναι γνωστό ο λόγος του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ μπορεί να αυξάνεται ακόμη και όταν το πρωτογενές έλλειμμα είναι μηδενικό , δηλαδή όταν δεν υπάρχει νέος δανεισμός του δημοσίου .
Το φαινόμενο αυτό δημιουργείται όταν το μεσοσταθμικό επιτόκιο εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους είναι υψηλότερο από τον ρυθμό μεταβολής του ονομαστικού ΑΕΠ.
Καθώς το χρέος πρέπει να εξυπηρετείται κάθε χρόνο πληρώνοντας ένα επιτόκιο στους δανειστές , ο ρυθμός μεταβολής του υφιστάμενου χρέους όταν δεν υπάρχει νέος δανεισμός είναι το ίδιο το επιτόκιο .
Όταν ο ρυθμός μεταβολής του ονομαστικού ΑΕΠ γίνει μικρότερος από το επιτόκιο , ο λόγος δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ μεγαλώνει καθώς ο αριθμητής αυξάνεται γρηγορότερα από τον παρανομαστή.
Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και γίνεται πιο έντονο σε περιόδους χαμηλής ανάπτυξης / ύφεσης και αποπληθωρισμού .
Σε τέτοιες περιόδους η αύξηση του εθνικού εισοδήματος δεν επαρκεί για την αποπληρωμή των τόκων εξυπηρέτησης του χρέους με αποτέλεσμα το χρέος ως ποσοστό του εθνικού εισοδήματος να αυξάνεται χωρίς να υπάρχει νέος δανεισμός σχετιζόμενος με τα ελλείμματα παρά μόνο δανεισμός για την εξυπηρέτηση μέρους των τόκων .
Σε αυτό το σημείο η οικονομική θεωρία είναι ξεκάθαρη .
Το δημόσιο χρέος μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ όταν η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ είναι μεγαλύτερη από το επιτόκιο δανεισμού , όταν υπάρχουν πρωτογενή πλεονάσματα που θα καλύπτουν τους τόκους , όταν υπάρχουν σημαντικά έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις και όταν δεν υπάρχουν κρυφά χρέη ή καταπτώσεις εγγυήσεων δανειακών υποχρεώσεων ΔΕΚΟ .
Από τις τέσσερις προϋποθέσεις απουσιάζουν οι τρεις ενώ τα ποσά που αναμένονται από ιδιωτικοποιήσεις μέχρι το 2015 είναι της τάξεως των 50 δις € ποσά ιδιαίτερα μεγάλα και άρα ποσά που τίθενται υπό καθεστώς αμφισβήτησης σε ότι αφόρα την πραγματοποίηση τους .
Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα η ελληνική οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση και την διετία 2012-13 ενώ πάντα με δεδομένο ότι όλα θα πάνε καλά θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης θα υπάρχουν μετά το 2013 και σε ποσοστά που δεν θα ξεπερνούν τα επίπεδα του 2,5% για την περίοδο μέχρι το 2015.
Εάν λάβουμε υπόψη ότι το μεσοσταθμικό επιτόκιο αποπληρωμής του χρέος που εντάσσεται στο PSI+ ύψους 206,6 δις € είναι της τάξεως του 4,84% που μεταφράζεται σε ετήσιους τόκους ύψους 9,6 δις € τότε εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι τα ζητούμενα από τους πιστωτές μας επιτόκια των νέων ομολόγων που θα προκύψουν από το κούρεμα ύψους 6-8% καθόλη την διάρκεια του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας θα επιβαρύνουν αυξητικά το δημόσιο χρέος .
Σε ότι αφορά τον παράγοντα πρωτογενή πλεονάσματα μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να ακούγεται η προοπτική χρησιμοποίησης τους για την μείωση του δημοσίου χρέους .
Ακόμη και εάν υιοθετήσουμε την θετική προοπτική των θετικών ρυθμών ανάπτυξης από το 2014 , πράγμα αμφίβολο υπό τις παρούσες συνθήκες , για την μείωση του δημοσίου χρέους στα επίπεδα του 60% εντός μιας δεκαετίας απαιτούνται πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 6,5% κάτι που για τα ελληνικά δεδομένα είναι πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθούν .
Σε ότι αφορά τα κρυφά ελλείμματα η πρόσφατα ιστορία διδάσκει ότι με χρονική υστέρηση διογκώνουν το χρέος χωρίς μάλιστα να υπάρχει η στοιχειώδης ευθιξία των εκάστοτε υπουργών Οικονομικών να δικαιολογήσουν την εμφάνιση τους.
Είναι λυπηρό και παράλληλα απαράδεκτο για μια οικονομία να υπάρχουν χρέη εκτός προϋπολογισμού και να υφίσταται το φαινόμενο
η αύξηση του χρέους να μην δικαιολογείται με βάση τα ετήσια ελλείμματα.
Όσο δεν σταματάει αυτή η ελληνική πατέντα τόσο το νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών θα καρκινοβατεί.
Σε ότι αφορά τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις για το 2012 ο προϋπολογισμός τα υπολογίζει στο 9,3 δις € ποσό όμως που εξαρτά από την πορεία της διεθνούς και ειδικότερα ευρωπαϊκής οικονομίας. Εν κατακλείδι οι παράγοντες μειώσεις του δημοσίου χρέους μέχρι και το ορατό 2015 δεν θα βοηθήσουν στην αποκλιμάκωση του με αποτέλεσμα ο βραχνάς του χρέους να παραμένει αναλλοίωτος, ενώ με βάση το PSI+ και το ενδεχόμενο το επιτόκιο αποπληρωμής να κινείται σε επίπεδα πολλαπλάσια του ρυθμού ανάπτυξης η όλη διαδικασία του κουρέματος δεν θα έχει τα μεγαλειώδη αποτελέσματα που προσδοκούν ορισμένοι , πόσο μάλλον όταν επιδιώκεται η μείωση του χρέους κατά 100 δις €.

Γερμανικές ψευδαισθήσεις
Του Σαράντου Λέκκα

Η υποβάθμιση Γαλλίας-Αυστρίας από τον αμερικανικό οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s και άρα η απώλεια του 3Α δύο εκ των έξι χωρών από τις εγγυήτριες χώρες του EFSF, που είχαν την ανώτερη αξιολόγηση, όπως ήταν φυσιολογικό, οδήγησε στη μέγιστη παράπλευρη απώλεια, αυτή της απώλειας του 3Α του ίδιου του προσωρινού μηχανισμού χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (EFSF).
Στην προοπτική εκ νέου αναβάθμισης του μηχανισμού σε 3Α με την προϋπόθεση της αύξησης των παρεχόμενων εγγυήσεων, η θέση της Γερμανίας είναι ξεκάθαρη: Περισσότερες εγγυήσεις πρέπει να δοθούν από τις χώρες που υποβαθμίστηκαν και ότι είναι προτιμότερη η υποβάθμιση παρά η αύξηση των εγγυήσεων από την πλευρά της.
Γιατί όμως η Γερμανία αντιδρά με αυτόν τον τρόπο, γιατί αντιδρά στην προοπτική αύξησης των εγγυήσεων και γιατί δεν επιδεικνύει την ελάχιστη αλληλεγγύη που οι συνθήκες επιβάλλουν;Η απάντηση είναι απλή.Σήμερα, η Γερμανία αναχρηματοδοτεί το χρέος και αποπληρώνει τις υποχρεώσεις της με ιδανικά επιτόκια.Στις αρχές Ιανουαρίου 2012 το βραχυπρόθεσμο κόστος άντλησης κεφαλαίων ήταν αρνητικό.Τα 6μηνα έντοκα είχαν αρνητική απόδοση για πρώτη φορά στη γερμανική ιστορία άντλησης κεφαλαίων.Οι επενδυτές αντί να εισπράττουν τόκους από την πράξη στήριξης της γερμανικής οικονομίας δέχθηκαν να πληρώσουν φύλακτρα μέσου κόστους - 0,0122%.Στα μέσα Ιανουαρίου 2012 το μεσοπρόθεσμο κόστος δανεισμού καταγράφηκε κοντά στο ιστορικά χαμηλό, περί 0,75%, ενώ ανάλογες ιστορικές επιδόσεις καταγράφονται και σε μακροπρόθεσμες περιόδους με τα 30ετή ομόλογα να έχουν επιτόκιο 2,62%.Αρα το πρόβλημα χρέους των εταίρων της μετατρεπόταν σε μέγιστο όφελος για την ίδια.Ποιος πολιτικός ηγέτης με επικεντρωμένη την προσοχή του στην ικανοποίηση των αναγκών της χώρας του και άρα χωρίς βλέψεις ανάληψης μέρους του κόστους του προβλήματος χρέους που διαπερνά την Ευρωπαϊκή Ενωση από το ένα άκρο στο άλλο θα άλλαζε τις ιδανικές για εαυτόν συνθήκες με δική του πρωτοβουλία;Στη βάση του υπόβαθρου που αναφέραμε στο πρόσωπο της Ανγκέλα Μέρκελ δεν θα αναμέναμε κάτι διαφορετικό.Η στάση της είναι φρικτά αναμενόμενη, εάν λάβουμε υπόψη τον τρόπο που λειτουργεί λογιστικά η διαδικασία άντλησης κεφαλαίων από τον προσωρινό μηχανισμό σταθερότητας.Οπως είναι γνωστό, ο EFSF δανείζεται από την αγορά για λογαριασμό των κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ, προκειμένου να προσφέρει κεφάλαια στις χώρες που έχουν οικονομική ανάγκη.Στατιστικά το δάνειο που παρέχεται στην δανειζόμενη χώρα δεν καταγράφεται ως άμεσο δάνειο από τον EFSF, αλλά ως δάνειο από τον EFSF προς τις εγγυήτριες χώρες που με τη σειρά τους δανείζουν τα χρήματα στις χώρες που τα έχει ανάγκη, καταγράφοντας την όλη διαδικασία ως απαίτηση προς τη χώρα-αποδέκτη.Αρα υπάρχει αύξηση του ακαθάριστου δημόσιου χρέους των χωρών που παρέχουν τις εγγυήσεις, ενώ η χώρα-αποδέκτης εγγράφει ακαθάριστο χρέος έναντι των εγγυητριών-χωρών.Με δεδομένο, επίσης, ότι οι αγορές τιμωρούν άμεσα ακόμη και την ένδειξη ανησυχίας ως προς την ευρωστία των δημοσίων οικονομικών μίας χώρας, τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η Γερμανία σε καμία των περιπτώσεων δεν θα ήθελε να δώσει την εντύπωση μεταβολής προς τα χείρω της δημοσιονομικής της θέσης.Με δεδομένο ότι ο EFSF ακόμη και μετά την υποβάθμιση του απόλυτου αξιόχρεού του διατηρεί τη δυνατότητα δανεισμού 440 δισ. ευρώ παρά τη μεταβολή προς το αρνητικότερο του κόστους άντλησης των κεφαλαίων, η θέση της Γερμανίας δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από αυτή που πρεσβεύει από την αρχή της κρίσης, δηλαδή, τη θέση πως αυτοί που φταίνε πρέπει να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους.Η Γερμανία, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι αποτελεί νησίδα οικονομικής ευρωστίας εν μέσω απόλυτης καταιγίδας και αυτοπαγιδευόμενη στο πλαίσιο που διαμορφώνουν η ανωτερότητα, οι θετικές γι' αυτή συγκυρίες, καθώς και η έλλειψη ηγετών με όραμα και αποφασιστικότητα εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης λειτουργεί κοντόφθαλμα όσο και εάν ο ρεαλισμός που επιδεικνύει προς το παρόν την ευνοεί τόσο χρηματοοικονομικά όσο και γεωπολιτικά.

Ο Σαράντος Λέκκας είναι οικονομολόγος

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 29/1/2012)

Φόβος και Δείμος.
Του ΛΕΚΚΑ ΣΑΡΑΝΤΟΥ.

Κατά την ελληνική μυθολογία ο Δείμος ήταν η ενσάρκωση της φρίκης του πολέμου και ο αδελφός του ο Φόβος η ενσάρκωση του τρόμου του πολέμου. Οι δύο μαζί συνόδευαν τον θεό του πολέμου Αρη και πατέρα τους στα πεδία των μαχών.Φόβο και Δείμο νιώθουν σήμερα οι απλοί εργαζόμενοι σε όλα τα σημεία του πλανήτη, χωρίς να έχουν τη παραμικρή ευθύνη για όσα έχουν συντελεστεί συνεπεία της μεγαλύτερης από το 1930 χρηματοοικονομικής κρίσης.Οι απλοί εργαζόμενοι αλλά και οι απλοί επιχειρηματίες, τα απλά δηλαδή γρανάζια της παραγωγικής μηχανής, θεωρούνται ως παράπλευρες απώλειες της μεγάλης κρίσης.Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά όπως τα παρουσιάζουν ορισμένοι.Η χρηματοοικονομική κρίση κατ’ αρχήν έχει συγκεκριμένους υπαίτιους.Είναι οι άνθρωποι που ξεπέρασαν κάθε όριο απληστίας και αλαζονείας.Θεοποιώντας την πολιτική των αέναων κερδών ποδοπατώντας κάθε έννοια δικαίου και ηθικής γκρέμισαν όχι μόνο το σύστημα αξιών των παλαιότερων αλλά και τις προοπτικές των νεότερων.Η κρίση δεν είναι η απλή χρεοκοπία ορισμένων οργανισμών ούτε η απώλεια ρευστότητας ορισμένων πιστωτικών ιδρυμάτων, ούτε η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων ορισμένων κρατών, ούτε η παραίτηση ορισμένων θυτών.Η κρίση και η ύφεση που την ακολουθεί είναι οι απώλειες θέσεων εργασίας και η ισοπεδωτική επίθεση εναντίων των ασφαλιστικών και εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων.Η κρίση αύξησε τους ανέργους κατά 34 εκατομμύρια σε παγκόσμιο επίπεδο, δημιουργώντας τραγικό υπόβαθρο εξαθλίωσης, εάν λάβουμε υπόψη ότι ο συνολικός αριθμός των ανέργων είναι 205 εκατομμύρια.Φυσικά η ανεργία παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα και από ήπειρο σε ήπειρο, πλην όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τα προβλήματα επιβίωσης ενός ανέργου δεν είναι παρόμοια σε όποιο γεωγραφικό μήκος και πλάτος της υφηλίου .Η ανεργία για παράδειγμα στη Λετονία ξεπερνά το 22,5%, στην Ισπανία το 19,7%, ενώ στην Ολλανδία καταγράφεται στο 4,1%.Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ενωσης η ανεργία φθάνει το 9,7% και στη ζώνη του ευρώ το 10,1% πράγμα που ως μέγεθος μπορεί συνειρμικά να μην οδηγεί σε καταστάσεις πρωτόγνωρες για τους Ευρωπαίους.Εάν όμως τα ποσοστά μετατραπούν σε απόλυτους αριθμούς, τότε η τραγικότητα της ανεργίας είναι ευδιάκριτη.Στη βάση αυτή, στην Ευρωπαϊκή Ενωση, υπάρχουν 23,3 εκατομμύρια άνεργοι εκ των οποίων τα 15,9 εκατομμύρια τοποθετούνται σε χώρες της ευρωζώνης.Η μείωση της απασχόλησης και η αύξηση των ανέργων λειτουργεί ως μηχανισμός ψυχολογικής αλλά και αντικειμενικής πίεσης των εργαζομένων για την αποδοχή ισοπεδωτικών εργασιακών και ασφαλιστικών όρων.Η πίεση που ασκείται είναι τρομερή και πολυεπίπεδη, γιατί όταν η δεξαμενή των ανέργων αυξάνεται τότε η ευκολία αναζήτησης εργατικού και στελεχιακού δυναμικού είναι πιο εύκολη και λιγότερο δαπανηρή.Με αυτό το υπόβαθρο και με συνοπτικές διαδικασίες κατεδαφίζονται δομές και πλαίσια δεκαετιών .Από τις αρχές του 20ού αιώνα και σταδιακά καθ’ όλη τη διάρκεια του αιώνα διαμορφώθηκε ο χάρτης των ασφαλιστικών και εργασιακών δικαιωμάτων που σήμερα γνωρίζουμε.Οι λεγόμενες και κοινωνικές κατακτήσεις βελτίωσαν μία σειρά θεσμών επιβεβαιώνοντας ότι οι ισορροπημένες καταστάσεις μπορούν να δημιουργήσουν ισχυρά πλαίσια παραγωγικότητας.Η εργατική νομοθεσία άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά μετά την οικονομική και πολιτική κρίση του 1909, με την καθιέρωση της αργίας της Κυριακής και ορισμένων εορτών.Το 1911 δημιουργήθηκε το πλαίσιο λειτουργίας των εργατικών σωματείων και το 1920 νομοθετήθηκε η εργάσιμη ημέρα των 8 ωρών.Η ασφαλιστική νομοθεσία παίρνει σάρκα και οστά το 1922 με τον νόμο περί υποχρεωτικής ασφάλισης εργατών και υπαλλήλων, ενώ το 1965 καθιερώνεται το επίδομα άδειας και η αργία της πρωτομαγιάς.Το 1983 ψηφίζεται ο νόμος για τον έλεγχο των ομαδικών απολύσεων, θεσμοθετούνται οι κλαδικές συμβάσεις, ενώ καθιερώθηκαν οι πρώτες ευνοϊκές ρυθμίσεις για τις μητέρες και τους πολύτεκνους.Το 1990 θεσπίζεται ο μηχανισμός μεσολάβησης και διαιτησίας, που δίνει στους εργαζομένους το δικαίωμα της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία.Παρατηρούμε επομένως ότι όλα αυτά δεν καθιερώθηκαν εν μία νυκτί, είναι θεσμοί που δημιουργηθήκαν στην πορεία μίας 100ετίας.Υπήρχαν όμως και ακρότητες.Σε ορισμένες περιπτώσεις οι κατακτήσεις απέκτησαν χαρακτηριστικά κεκτημένων, λόγω της ισχυρής θέσης που απέκτησαν τα σωματεία εργαζομένων σε περιόδους ενίσχυσης της κρατικής επέκτασης στην οικονομία.Αυτό ήταν λάθος.Για αρκετά χρόνια η συνδιοίκηση και πολλές φορές η εκ του παρασκηνίου διοίκηση που επικράτησε οδήγησε αρκετές δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς στην παρακμή και σε αυτό που πολλοί σήμερα αποκαλούν πλήρη διάλυση του κρατικού μηχανισμού.Ποτέ οι ακρότητες δεν είχαν θετικά αποτελέσματα.Ούτε οι ακρότητες της συνδιοίκησης και της απόλυτης επικράτησης των συνδικάτων επί της οικονομίας ούτε η επικράτηση των δυνάμεων της αγοράς επί των εργαζομένων.Το μνημόνιο σαφέστατα γκρεμίζει σαθρούς μηχανισμούς που αποτελούσαν επί χρόνια γάγγραινα για την ελληνική οικονομία, όμως λειτουργεί ισοπεδωτικά και για θεσμούς που λειτούργησαν με τρόπο ισορροπητικό για το αναγκαίο δέσιμο των παραγωγικών ιστών της ελληνικής οικονομίας.Η θέση ισχύος που οι συγκυρίες διαμορφώνουν είτε προς την πλευρά των εργαζομένων δεκαετίες 1980-1990, είτε προς την πλευρά της επιχειρηματικότητας, όπως κατά την τρέχουσα κυρίως δεκαετία, δεν αποτελεί τον σωστό οδηγό εάν δεν λαμβάνει υπόψη την ισορροπία και την αίσθηση δικαιοσύνης που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των συντελεστών παραγωγής μίας οικονομίας.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 29/10/2011)

Αλλαγή νοοτροπίας για την ανάκτηση της αξιοπιστίας.
Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΛΕΚΚΑ, Οικονομολόγου

Αναφορικά με το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας, το μεγάλο ζητούμενο εδώ και μήνες είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας, η οποία όμως συνεχώς βάλλεται, με αποτέλεσμα η καχυποψία να έχει εντρυφήσει τόσο βαθιά στις συνειδήσεις των εταίρων μας που καθετί πρέπει πλέον να στοιχειοθετείται από αριθμούς και συγκεκριμένα μεγέθη ώστε να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Το κακό είναι ότι ενώ όλοι μιλούν για αλλαγή νοοτροπίας, με πρώτους τους ενεχόμενους στην πολιτική κονίστρα, λαμβάνουν χώρα γεγονότα με ευθύνη των ιδίων των πολιτικών που υποδηλώνουν ότι δεν έχει γίνει κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος ούτε από αυτούς που υποτίθεται σχεδιάζουν τις λύσεις για την έξοδο από τη γενικευμένη κρίση.
Για δεκαετίες στη χώρα μας είχαμε θεοποιήσει τις πολιτικές παρεμβάσεις, τις πολιτικές λύσεις και γενικότερα την κυριαρχία της πολιτικής και των πολιτικών επί όλων των θεμάτων που άγγιζαν τον απλό πολίτη αλλά και γενικότερα την ελληνική πραγματικότητα.
Παρά τη σημερινή κρίση αξιοπιστίας, η οποία έχει γίνει παγκόσμιο παράδειγμα προς αποφυγή και παρά την πιο δύσκολη οικονομική συγκύρια που έχει γνωρίσει η μεταπολεμική Ελλάδα, έρχονται οι πολιτικοί και μιλούν για πολιτική λύση στο θέμα της περαιτέρω δανειοδότησης από την τρόικα.
Παρά τις αποφάσεις σε επίπεδο κορυφής, μόλις την 21η Ιουλίου 2011, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι αυτό που συμφωνήθηκε θα εκτελεστεί στο ακέραιο, το λεγόμενο πολιτικό κόστος αλλά και η ενδεχόμενη επικοινωνιακή ελπίδα ότι στο εσωτερικό της χώρας θα βρεθούν πολίτες που θα επιβραβεύσουν μία ευκαιριακή και σε επίπεδο τεχνοκρατών σύγκρουση με την τρόικα, αναδείχθηκε η προοπτική της πολιτικής λύσης για την υλοποίηση αυτών που έχουν συμφωνηθεί για την εκταμίευση των δόσεων αλλά και των προοπτικών του μεσοπρόθεσμου προγράμματος.
To αποτέλεσμα, φυγή των τεχνοκρατών της τρόικας, αναδίπλωση της κυβέρνησης, νέα μέτρα ύψους 2 δισ. ευρώ για το 2011 μέσω επιβολής έκτακτης εισφοράς στα ακίνητα (έναντι 1,7 δισ. ευρώ που ζητούσε αρχικώς η τρόικα) για την κάλυψη των αποκλίσεων που καταγράφονταν, εκτόξευση των επιτοκίων δανεισμού, σενάρια πτώχευσης και εξόδου από το ευρώ και δηλώσεις Ευρωπαίων πολίτικων για πλήρη εφαρμογή όσων έχουν συμφωνηθεί .
Βέβαια το φαινόμενο, πρώτα να συμφωνούμε και μετά να αναζητούμε την πολιτική λύση, μόνο η ελληνική πολιτική κουλτούρα μπορεί να το θεώρει ως φυσιολογικό.Το υπόβαθρο της αναζήτησης πολιτικής λύσης είναι υπαρκτό και ιδιαίτερα σοβαρό.
Η ύφεση είναι μεγαλύτερη από την αναμενόμενη, οπότε μία σειρά προβλέψεων και προοπτικών είναι φυσιολογικό να μεταβληθούν.Το ερώτημα είναι γιατί αυτό το υπαρκτό γεγονός δεν χρησιμοποιήθηκε ως επιχείρημα πριν την απόφαση της 21ης Ιουλίου και γιατί ανασύρεται μετά την απόφαση;Η απάντηση είναι προφανής.Ολοι γνωρίζουν τα πραγματικά δεδομένα της ελληνικής οικονομίας, όμως η πλευρά του δανειζόμενου δεν μπορεί να επιβάλει ούτε τις απόψεις της ούτε τα αυτονόητα κυρίως, όταν η αξιοπιστία του είναι μηδενική.
Απλά, για επικοινωνιακούς εσωτερικούς λόγους, εφευρίσκει αντιστάσεις και λεονταρισμούς, οι οποίοι ενίοτε ξεπερνούν τα όρια, οπότε και προκαλούν αντιδράσεις από αυτούς που έχουν τη δυνατότητα να βάζουν τα πράγματα στη θέση τους, διώχνοντας μέσω των απρόσωπων αγορών την προοπτική της απείθειας και της αθέτησης των συμφωνηθέντων.
Οι λεκτικοί χειρισμοί μίας σοβαρής υπόθεσης, όπως της κρίσης χρέους, είναι όπως πάντα εύκολοι, ειδικά όταν το ακροατήριο ζητεί μία αντίδραση έστω και για τα προσχήματα.Το δύσκολο είναι οι ουσιαστικοί χειρισμοί, ειδικά όταν ομιλούμε για την οικονομία, που περιγράφεται από μεγέθη και αριθμούς.
Οταν δε υπάρχει προϊστορία στην παραποίηση των μακροοικονομικών μεγεθών της χώρας, τότε ούτε οι αριθμοί δεν γίνονται πιστευτοί εάν πρώτα δεν έχουν βεβαιωθεί για την ακρίβειά τους από ανεξάρτητους τεχνοκράτες.Σε αυτό το επίπεδο δυστυχώς βρισκόμαστε.Μας θεωρούν αναξιόπιστους και ανθρώπους που σπαταλάμε περισσότερο χρόνο για να αποκρύψουμε αριθμούς, γεγονότα, προοπτικές, παρά χρόνο για να αλλάξουμε τη ροή των πραγμάτων, των δομών, των νοοτροπιών.Ορισμένοι δεν έχουν κατανοήσει το αυτονόητο.Ακόμη και εάν μας χάριζαν το σύνολο του δημόσιου χρέους, ο δανεισμός θα συνεχίζονταν δεδομένου ότι οι μηχανές παραγωγής ελλειμμάτων βρίσκονται ακόμη σε πλήρη λειτουργία, ενώ οι φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί διέπονται από νοοτροπίες αυτοπλουτισμού και πλήρους σύγχυσης αναφορικά με τον ρόλο τους.Εάν δεν υπάρξουν πρωτογενή πλεονάσματα, εάν η πρωτογενή διαχείριση δεν έχει υγιή χαρακτηριστικά, τότε τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει όσο και εάν λεκτικά ωραιοποιούμε την καθημερινότητα ή λεκτικά δημιουργούμε νεφελώματα μακράν των δυνατοτήτων που έχουμε ως κοινωνία και ως κράτος.
Πρέπει να αντιληφθούμε ότι πολιτικές λύσεις στο πρόβλημα του ελληνικού χρέους δεν πρόκειται να υπάρξουν με την έννοια της αποδόμησης όσων συμφωνούνται.
Πρέπει να αντιληφθούμε ότι πρωτοβουλίες διμερών συμφωνιών, όπως αυτής με τη Φινλανδία για τις εμπράγματες ασφάλειες, μόνο άγχος και πολιτικό τρόμο για το χειρότερο υποδηλώνουν, ενώ βάζουν σε περιπέτειες γενικότερες συμφωνίες.
Πρέπει εν κατακλείδι να αντιληφθούμε ότι η αλλαγή που επιζητούμε ως κράτος θα επέλθει μόνο μέσα από την αλλαγή νοοτροπιών, κυρίως από την πλευρά εκείνων που πρέπει να δίνουν το παράδειγμα.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 2/10/2011)

Το προβληματικό υπόβαθρο της οικονομίας μας
Του ΣΑΡ. ΛΕΚΚΑ

Το υπόβαθρο κάθε απόφασης σχετικής με το δημόσιο χρέος και την εξυπηρέτησή του παίζει σημαντικότερο ρόλο από τις ίδιες τις αποφάσεις που λαμβάνονται στα ευρωπαϊκά όργανα κορυφής.Η τελευταία Συνοδός Κορυφής πραγματικά δίνει χρόνο στην ελληνική οικονομία να επουλώσει τις πληγές της.Ομως, το υπόβαθρο παραμένει άκρως προβληματικό.Λέγοντας υπόβαθρο εννοούμε το οικονομικό πλαίσιο δράσης για την επιστροφή της χώρας στη δημοσιονομική ορθοδοξία.Αυτήν τη στιγμή το μνημόνιο και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα προσδιορίζουν τους όρους επαναφοράς της χώρας σε υγιείς δημοσιονομικούς δρόμους.Πόσο όμως είναι πιθανή μία τέτοια προοπτική;Υπό τις παρούσες συνθήκες οι πιθανότητες είναι ελάχιστες.Το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 2012-2015 στηρίζεται εν πολλοίς στον προϋπολογισμό του 2011 στη βάση της λογικής σκέψης ότι όσα θα λάβουν χώρα κατά την τρέχουσα χρονιά θα στιγματίσουν θετικά ή αρνητικά ένα ολόκληρο πρόγραμμα.Εχοντας κλείσει το πρώτο εξάμηνο του 2011 ο προϋπολογισμός εμφανίζει τις κλασικές ελληνικές αδυναμίες κάθε ψηφισμένου από το ελληνικό Κοινοβούλιο προϋπολογισμού.Υπάρχει εμφανής υστέρηση στα έσοδα, απότοκος της υφεσιακής κατάστασης της ελληνικής οικονομίας για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, της διάλυσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και της αδυναμίας οι στόχοι των φόρων να αντιστοιχίζονται με την πραγματικότητα και την ακριβή φοροδοτική ικανότητα του μέσου πολίτη όταν οι περικοπές και η εργασιακή ανασφάλεια καθοδηγούν τις όποιες δραστηριότητές του.Εάν η υστέρηση στα έσοδα στη βάση του παρελθόντος ήταν αναμενόμενη, η υπέρβαση στις δαπάνες εντυπωσιάζει αρνητικά και φυσικά δείχνει πως οι όποιοι σχεδιασμοί δεν πρόκειται να έχουν επιτυχία όταν ακόμη και τα αυτονόητα δεν υλοποιούνται.Εχουμε φθάσει στο ευτράπελο οι εφετινές δαπάνες του πρώτου εξαμήνου να είναι περισσότερες όχι μόνο έναντι των στόχων του προϋπολογισμού αλλά και έναντι των περυσινών του αντίστοιχου διαστήματος και αυτό παρά την ειλημμένη απόφαση για δραστική περιστολή των δαπανών.Για πολλούς η περιστολή των δαπανών πρέπει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της δημοσιονομικής προσπάθειας που γίνεται προς την κατεύθυνση δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων.Ο δρόμος είναι δύσκολος γιατί η περιστολή των δαπανών έχει σχέση με νοοτροπίες και εθιμικά δίκαια που βρίσκονται ριζωμένα βαθιά στην ελληνική κοινωνία.Δεν υπάρχει όμως άλλη επιλογή.Οι δαπάνες πρέπει να περιοριστούν και μάλιστα με δραστικό τρόπο και όχι στη λογική της οριζόντιας μείωσης μισθών και συντάξεων.Είναι απαραίτητο οι κρουνοί των ελλειμμάτων να κλείσουν.Οι μηχανές παραγωγής ελλειμμάτων είναι γνωστές, οι ΟΤΑ, το ΕΣΥ, οι ΔΕΚΟ, το ασφαλιστικό σύστημα και μέχρι σήμερα λειτουργούν κανονικά.Εάν δεν μεταβληθεί αυτό, το να λέμε ότι μπήκε πάτος στο βαρέλι του δημόσιου χρέους είναι ουτοπία.Είναι αυτονόητο ότι τα ελλείμματα θα συνεχίσουν να προκαλούν περαιτέρω δανεισμό με αποτέλεσμα ο πάτος να είναι μετακινούμενος και άκρως θεωρητικός.Από την άλλη πλευρά, η συρρίκνωση της οικονομίας για τρίτη συνεχόμενη χρόνια και με σωρευτικό ποσοστό συρρίκνωσης για την τριετία 2009-2011, που ξεπερνά το 11%, δίνει διαστάσεις άκρως ανησυχητικές για το μέλλον.Οι τελευταίες αποφάσεις για περιορισμό του ποσοστού συμμετοχής στα συγχρηματοδοτούμενα έργα στο 5% δίνει την εντύπωση πως το ΕΣΠΑ 2007-2013 με απορρόφηση μέχρι σήμερα 5 δισ. ευρώ από τα 20 δισ. ευρώ, που έχουν εγκριθεί, όπως και οι νέες δανειοδοτήσεις από την ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων με χαμηλό επιτόκιο, μπορούν να μεταβάλουν την επενδυτική άπνοια που επικρατεί την τελευταία κυρίως τριετία.Και όλα αυτά υπό την αίρεση διάψευσης των μελετών που θέλουν τις δημοσιονομικές προσπάθειες τόνωσης μιας οικονομίας να έχουν οριακό αποτέλεσμα όταν τα επίπεδα του δημόσιου χρέους εντοπίζονται μεταξύ 60%-100% του ΑΕΠ και κανένα αποτέλεσμα όταν ξεπερνούν το 100%, όπως στην περίπτωση της χώρας μας.Η χώρα περνά τη μεγαλύτερη ύφεση από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και στη βάση αυτή τα περιθώρια δημοσιονομικών επιλογών είναι μικρά.Πρέπει εφόσον φτάσαμε στα όρια της φοροδοτικής ικανότητας φυσικών και νομικών πρόσωπων να περιορίσουμε σπατάλες και δαπάνες που δεν προσφέρουν τίποτα.Αυτό πρέπει να γίνει με έντιμο και δίκαιο τρόπο, ώστε να έχουν την έξωθεν καλή μαρτυρία και την όσο το δυνατό ευκολότερη αποδοχή.

Ο κ. Σαράντος Λέκκας είναι οικονομολόγος
(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΤΙΣ 6/8/2011)