AIG - American International Group, ο Τιτανικός της κρίσης.

ΤΟΥ ΣΑΡ. ΛΕΚΚΑ

Οταν μιλούσαμε για την American International Group - AIG μιλούσαμε για τη μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία του κόσμου.Μιλούσαμε για τον ασφαλιστικό κολοσσό με όρους θαυμασμού και δέους τόσο για το εκτόπισμά του όσο και για την ισχύ που απέπνεε. Η πιστωτική κρίση απέδειξε ότι ο γίγαντας ήταν ένας νάνος βουτηγμένος στη διαφθορά και την απληστία.Η ΑIG θεωρείται σήμερα ως ένας από τους σημαντικότερους μοχλούς του δράματος που βιώνει η παγκόσμια οικονομία.Θεωρείται θύτης πρώτου μεγέθους.Αυτή η αμερικανική εταιρεία αντιπροσωπεύει ό,τι πιο σαθρό είχε δημιουργήσει η αδυσώπητη απληστία μιας ομάδας τεχνοκρατών με αποκλειστικό στόχο την απόλυτη μεγιστοποίηση των κερδών, που καρπώνονταν μέσω μπόνους και ειδικών προνομίων.Το παιχνίδι ήταν στημένο με μεγάλη δεξιοτεχνία.Συμμετείχαν αρκετοί βραχίονες της διαφθοράς γι' αυτό και είχε την επιτυχία των οραματίζονταν οι σχεδιαστές του.Κατ' αρχήν οι αρχιερείς της διαπλοκής οι οίκοι πιστοληπτικής φερεγγυότητας την είχαν βαθμολογήσει με ΑAΑ, δηλαδή με την ανώτατη βαθμίδα φερεγγυότητας, κάτι που για τον κόσμο των χρηματοοικονομικών σήμαινε ότι για τη συγκεκριμένη ασφαλιστική εταιρεία δεν εδίδετο ούτε μία πιθανότητα κατάρρευσής της.Η AIG ασφάλιζε ομόλογα, τίτλους, παράγωγα και οτιδήποτε πωλείτο από τράπεζες και πιστωτικά ιδρύματα.Στην ουσία αναλάμβανε το κόστος αποπληρωμής του ομολόγου, χωρίς τόκους, όταν ο εκδότης αδυνατούσε να το πληρώσει.Στην ουσία, εφόσον ο ασφαλιστικός φορέας ήταν απόλυτα φερέγγυος, τότε και ό,τι προϊόν ασφάλιζε αυτόματα εξαγνιζόταν στην κολυμπήθρα της φερεγγυότητας.Στη βάση αυτή όλοι ήταν ευτυχείς όπως και οι επιβάτες του Τιτανικού που θεωρούσαν το σκάφος αβύθιστο.Η AIG θεωρείτο σκάφος αβύθιστο, έπαιρνε τις προμήθειές της από τις ασφάλειες που παρείχε, ενώ δεν έκανε καμιά πρόβλεψη για ενδεχόμενες ζημιές από τα προϊόντα που ασφάλιζε.Το σύνδρομο του Τιτανικού ήταν εμφανές, αφού οι ηγήτορές της δεν φαντάζονταν ότι μπορούσαν μελλοντικά να κληθούν να καλύψουν ζημιές κυρίως των ομολόγων που είχαν ασφαλίσει.Το σχέδιο ήταν δομημένα άψογα.Οι τράπεζες από την άλλη πλευρά, πληρώνοντας τα ασφάλιστρα στην AIG, ένιωθαν ότι οι υποχρεώσεις από την έκδοση των ομολόγων τελείωναν εκεί, γι' αυτό και συνέχισαν την πρακτική της χωρίς όρια παροχής δανειοδοτήσεων ακόμη και σε δανειολήπτες χαμηλής φερεγγυότητας, της τιτλοποίησης αυτών των δανείων και της έκδοσης ομολόγων κάθε είδους.Στη βάση αυτή ποδοπατούσαν κάθε έννοια πιστωτικού περιορισμού, αφού η ασφαλιστική κάλυψη των δανείων που χορηγούσαν θεωρούνταν ότι μηδένιζε τις υποχρεώσεις έναντι των νομισματικών αρχών.Οι τράπεζες για να έχουν κεφαλαιακή επάρκεια πρέπει να διατηρούν σε ρευστά το 8% των δανείων που χορηγούν, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις μη αποπληρωμής των δανείων.Αυτή η υποχρέωση μηδενιζόταν, με αποτέλεσμα η χορήγηση δανείων να μην υπόκειται σε κανέναν περιορισμό.Στην ουσία η ασφάλιση των ομολόγων τεχνητά αύξανε τη ρευστότητα των τραπεζών.Η έπαρση της απληστίας σε όλο της το μεγαλείο.Η εικονική πραγματικότητα δεν μπορούσε να βρει πιο πιστή εφαρμογή.Φυσικά η AIG ως άλλος Τιτανικός προχωρούσε σε κάθε παρακινδυνευμένη πρακτική, αφού ένιωθε άτρωτη και αβύθιστη.Εδινε την εγγύηση σε αμοιβαία κεφαλαία διαθεσίμων για αγορά ομολόγων υψηλού κινδύνου.Εδινε εγγυήσεις ότι θα αγόραζε τα αμοιβαία εάν τα ομόλογα παρουσίαζαν ζημιά.Με το προϊόν των ασφαλίστρων από τα αμοιβαία κεφαλαία αγόραζε ομόλογα στεγαστικών δανείων, ευελπιστώντας σε υπερμεγέθη κερδοφορία.Τα ομόλογα κατέρρευσαν, οι εγγυήσεις έπρεπε να πληρωθούν και το παγόβουνο της απληστίας οδήγησε την AIG στον πάτο των ψευδαισθήσεων.Το αδιέξοδο οδηγούσε στην κατάρρευση και την πτώχευση.Λέγεται ότι χάριν στις πιέσεις των Ευρωπαίων η κυβέρνηση Μπους προχώρησε στην κρατικοποίησή της στα τέλη του 2008, αφού προηγούμενα παρείχε τη στήριξή της με 180 δισ. δολ.Πράγματι στα μέσα Μαρτίου 2009 απεκαλύφθη ότι από τα 180 δισ. δολ. δόθηκαν από 12,8 δισ. δολ. στη γερμανική τράπεζα Deutsche Bank και στη γαλλική Societe Generale, ενώ 8,5 δισ. δολ. έλαβε η βρετανική Barclays.Συνολικά το 50% της κρατικής βοήθειας δόθηκε σε τράπεζες ώστε να καλυφθούν οι εγγυήσεις που στο πλαίσιο των ψευδαισθήσεων είχε δώσει ο ασφαλιστικός Τιτανικός σε τράπεζες με σκοπό αυτές να μην καταρρεύσουν.Πολλοί ισχυρίζονται ότι υπήρχε άγνοια κινδύνου.Προσωπικά πιστεύουμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Ο,τι έγινε πραγματοποιήθηκε στη βάση σχεδίου.Η παραγωγή εγγυήσεων έγινε από ανθρώπους που γνώριζαν, από ανθρώπους που είχαν εμπειρίες σε απάτες.Η AIG χρησιμοποίησε τέτοιους ανθρώπους για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της, η AIG εκμεταλλεύτηκε τα κενά που υπήρχαν στα συστήματα εποπτείας, η AIG επέλεξε το Λονδίνο ως τοποθεσία εγκατάστασης του τμήματος που ασφάλιζε ομόλογα σκουπίδια διότι εκεί υπήρχε το πιο ελαστικό θεσμικό πλαίσιο για τέτοιου βεληνεκούς δραστηριότητες.Το τμήμα αυτό ονομαζόταν AIG Financial Products και ασφάλιζε τίτλους έναντι πιθανής χρεοκοπίας του εκδότη τους. Επικεφαλής του ο Τζον Κασάνο. Τεχνοκράτης με προϊστορία σε απατές ο Κασάνο (μέλος της Drexel Burnham Lambert, της εταιρείας που είχε κάνει έμβλημά της ομόλογα - σκουπίδια - Junk Bond - και τελικά βούλιαξε μέσα στις απατές της) το διάστημα 1987-2008 έγινε ο αρχιερέας των ψευδαισθήσεων υπό την ανοχή εάν όχι τη στήριξη της ηγετικής ομάδας της AIG.Μόνο το 2007 πρόσφερε εγγυήσεις ύψους 500 δισ. δολ. με το αζημίωτο φυσικά, αφού για κάθε δολάριο κέρδους ο Κασάνο και οι συνεργάτες του αποκόμιζαν 30 σεντς.Οταν τον Μάρτιο του 2008 το τμήμα του ανακοίνωνε ζημιές ύψους 11 δισ. δολ. ο ίδιος είχε αποκομίσει από το 2000 και μετά 280 εκατ. δολ..Στην ουσία ο Κασάνο με τα λεφτά των μετόχων και των ασφαλισμένων της AIG έπαιζε παιχνίδια υψηλού ρίσκου με την ανοχή, επαναλαμβάνουμε, της ηγετικής ομάδας του ασφαλιστικού φορέα.Η ανοχή σημαίνει στήριξη, αφού παρά την αποκάλυψη της φούσκας η διοίκηση της AIG κράτησε τον Κασάνο ως σύμβουλό της μέχρι τον Οκτώβριο του 2008 οπότε και τον απέλυσε υπό την πίεση του Κογκρέσου, αφού του είχε πριν καταβάλει μπόνους 34 εκατ. δολ.To απόλυτα εξωφρενικό που δείχνει και το βάθος της διάβρωσης των διοικούντων της AIG είναι το γεγονός ότι παρά την ανακοίνωση ζημιών ύψους 61,7 δισ. δολ. μόνο για το τέταρτο τρίμηνο του 2008 που αποτελούν ρεκόρ ζημιών για την επιχειρηματική ιστορία των ΗΠΑ, μοίρασαν μπόνους 165 εκατ. δολ. σε 73 στελέχη του κλάδου των παραγώγων.Δηλαδή όλοι αυτοί που ευθύνονται για την τραγωδία της επιβραβεύονταν και με μπόνους.Αντί να βρίσκονταν στη φυλακή έτρωγαν τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων σε μπόνους, έχοντας πέρα από τα 165 εκατ. δολ. δρομολογήσει πρόγραμμα μπόνους ύψους 1 δισ. δολ.Οι άνθρωποι που οδήγησαν τη μετοχή από τα 60 δολ. που καταγράφονταν στις αρχές του 2008 στα 0,5 δολ. στα μέσα Μαρτίου 2009 αντί να ζητήσουν ταπεινά συγγνώμη προκαλούσαν το δημόσιο αίσθημα με τον πιο αυθάδικο τρόπο.

Ο κ. Σαράντος Λέκκας είναι οικονομολόγος.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 13/9/2009)

Το πολιτικό κλίμα.

Πηγή : ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
H ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ύφεση ελέω κυρίως της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης .
Ο ρυθμός ανάπτυξης το δεύτερο τρίμηνο καταγράφονταν στο -0,2% ενώ σύμφωνα με τους περισσότερους διεθνείς οργανισμούς αρνητικός ρυθμός θα καταγραφεί για ολόκληρο το 2009.
Όλοι οι οικονομικοί δείκτες ομολογούν την υφεσιακή κατάσταση της οικονομίας .
Η βιομηχανική παραγωγή τον Ιούνιο μειώθηκε κατά 11,4% ,οι βιομηχανικές παραγγελίες τον ίδιο μήνα μειώθηκαν κατά 36% , για το πρώτο εξάμηνο οι εισπράξεις από την ναυτιλία μειώθηκαν κατά 28,4% ενώ οι εισπράξεις από τον τουρισμό κατά 14,7%, ο τζίρος του λατινικού εμπορίου τον Μάιο μειώθηκε κατά 13,8% , ο τζίρος στο χονδρικό εμπόριο μειώθηκε κατά 9% το πρώτο τρίμηνο , οι εξαγωγές μειωθήκαν κατά 21,8% το πρώτο εξάμηνο , ο όγκος της οικοδομικής δραστηριότητας τον Μάιο μειώθηκε κατά 39,5% ενώ τα ποσά των ακαλύπτων επιταγών το πρώτο εξάμηνο αυξήθηκαν κατά 181,88%.
Η κατάσταση αυτή όπως είναι φυσικό έχει οδηγήσει στην κατάρρευση των εσόδων και στην αύξηση του ελλείμματος .
Αυτή την κατάσταση καλούνταν να ανατρέψει η κυβέρνηση Καραμανλή έχοντας από την μια πλευρά το ΠΑΣΟΚ που είχε διαμορφώσει όρους παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου με την στρατηγική του επιλογή να οδηγήσει την χώρα σε πρόωρες εκλογές με αφορμή την εκλογή προέδρου Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2010 και από την άλλη πλευρά την ισχνή κοινοβουλευτική δύναμη των 151 μελών στην οποία οι εκβιαστικές καταστάσεις έπαιρναν επιδημικές διαστάσεις .
Σε αυτές τις συνθήκες η διακυβέρνηση ήταν από δύσκολη έως αδύνατη γι’ αυτό και στο ερώτημα του απλού Νεοδημοκράτη γιατί ο Καραμανλής προσέφυγε στις κάλπες αφού είχε μπροστά του ένα ακόμη εξάμηνο όπου θα μπορούσε να κάνει αρκετά πράγματα προς την κατεύθυνση ανατροπής της εκλογικής φθοράς που είχαν οι ευρωεκλογές του Ιουνίου 2009 , η απάντηση δίδεται μέσα από το σαθρό πολιτικό κλίμα που υπήρχε με ευθύνη του ΠΑΣΟΚ αλλά και ορισμένων βουλευτών της ΝΔ.
Η προσφυγή στις κάλπες ήταν μονόδρομος για κάθε ηγέτη και για κάθε παράταξη που σέβεται τον εαυτό της και κυρίως την αποστολή που τους ανατίθεται από τον ελληνικό λαό .
Όταν δεν μπορείς να κυβερνήσεις με τον τρόπο που επιθυμείς είναι προτιμότερο η εντολή διακυβέρνησης να γυρίζει στον λαό με σκοπό την διαμόρφωση ενός πολιτικού πλαισίου που να έχει στοιχεία ομαλότητας και βιωσιμότητας .
Είναι πιο έντιμο για έναν πρωθυπουργό να ζητήσει εκ νέου καθαρή πολιτική εντολή παρά να μετατραπεί σε όργανο εκβιαστών και ανεύθυνων εξωθεσμικών παραγόντων .

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ISTHMOS . GR ΣΤΙΣ 14/9/2009)

Ο δρόμος για την ώθηση της ιαπωνικής οικονομίας.
ΤΟΥ ΣΑΡ. ΛΕΚΚΑ

Η έναρξη της πιστωτικής κρίσης το καλοκαίρι του 2007 άλλαξε τα πάντα. Η μείωση της εξωτερικής ζήτησης έφερε πτώση στις εξαγωγές, ενώ οι επενδυτές που είχαν στηρίξει τα επενδυτικά σχέδια στο φθηνό γεν άλλαξαν σκεπτικό, μιας και οι κίνδυνοι είχαν πολλαπλασιαστεί με αποτέλεσμα το γεν να ενισχυθεί.Η πρακτική του carry trades ενείχε έναν μεγάλο κίνδυνο, τον κίνδυνο της ανατίμησης του νομίσματος που είναι εκφρασμένη η δανειοδότηση έναντι του νομίσματος που είναι εκφρασμένη η επένδυση.Με την έναρξη της κρίσης υπήρχε διάχυτη η εντύπωση ότι επίκειντο απότομες μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών, κάτι που οδήγησε όσους είχαν πάρει δάνεια σε γεν και τα είχαν επενδύσει σε άλλα νομίσματα να ρευστοποιήσουν τις επενδύσεις και να ξεχρεώσουν τα δάνειά τους σε γεν.Αποτέλεσμα η ενίσχυση της εξωτερικής αξίας του γεν. Το ιαπωνικό νόμισμα ενισχύθηκε το 2007 κατά 6,52% έναντι του αμερικανικού δολαρίου και από τα επίπεδα των 119 γεν βρέθηκε στα επίπεδα των 111,5 γεν ανά δολάριο. Το 2008 η ενίσχυση ήταν της τάξεως του 21,5% με αποτέλεσμα στα τέλη του 2008 η ισοτιμία με το δολάριο να βρεθεί στα 90,16%.Λόγω της πιστωτικής και δημοσιονομικής κρίσης στα τέλη του Οκτωβρίου 2008 η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας μείωσε το βασικό επιτόκιό της στο 0,3% και με δεύτερη κίνηση στο 0,10% στα μέσα Δεκεμβρίου 2008.Τα χαμηλά επιτόκια όπως και κατά την πρώτη πενταετία της δεκαετίας του 2000 έτσι και τη διετία 2008-2009 ουδόλως βοήθησαν την ανάπτυξη.Η ιαπωνική οικονομία βρέθηκε σε ύφεση από το δεύτερο τρίμηνο του 2008 με αποκορύφωμα το τελευταίο τρίμηνο του έτους όπου το ΑΕΠ σε ετήσια βάση μειώθηκε κατά 12,7%.Το 2008 ήταν μια ιδιαίτερα άσχημη χρονιά αφού η ταχύτητα της ύφεσης ήταν μεγαλύτερη από την αντίστοιχη της δεκαετίας του 1990 με το σκάσιμο της χρηματιστηριακής και στεγαστικής φούσκας. Παρ' ότι η Ιαπωνία δεν είχε μεγάλη έκθεση σε τοξικούς τίτλους, εντούτοις η οικονομία βρέθηκε εκτεθειμένη στην κρίση λόγω της εξάρτησής της από τις εξαγωγές.Οι χρεοκοπίες εταιρειών πήραν εφιαλτικές διαστάσεις και αυξηθήκαν κατά 24% το 2008 με θύματα κυρίως εισηγμένες στο Χρηματιστήριο.Ακόμη και εταιρείες σύμβολο, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία Toyota, η οποία εμφάνισε ζημιές για πρώτη φορά στην 70xρονη ιστορία της, εκλιπαρώντας για δάνειο από την ιαπωνική κυβέρνηση.Αυτό οδήγησε τον δείκτη Nikkei-225 σε πτώση 42,12% το 2008, που καταγράφεται ως η χειρότερη στην 60 ετών ιστορία του. Παρά τα μηδενικά επιτόκια, συνέβαινε το οξύμωρο, το γεν να αυξάνει την εξωτερική του αξία σε σχέση με τα υπόλοιπα ισχυρά νομίσματα της υφηλίου και να καλπάζει στην κυριολεξία έναντι του δολαρίου, του ευρώ και της στερλίνας.Εάν σκεφτούμε ότι η επιτοκιακή ψαλίδα, τον Φεβρουάριο του 2009, υπέρ του ευρώ ήταν της τάξεως 190 μονάδων βάσης και υπέρ της στερλίνας κατά 90 μονάδες βάσης, τότε εύκολα καταλαβαίνει κάποιος το οξύμωρο της ανοδικής πορείας του γεν.Η ισχυροποίηση του γεν επέφερε καίριο πλήγμα στη χειμάζουσα ιαπωνική οικονομία οπότε οι παρεμβάσεις της κεντρικής ιαπωνικής τράπεζας ήταν πολύ πιθανόν να επανεμφανισθούν, μετά τον Μάρτιο του 2004.Το γεν ενισχύονταν διότι τα κεφάλαια που είχαν τοποθετηθεί μέσω του carry trade σε τίτλους και αγορές υψηλού κινδύνου επαναπατρίζονταν, αφού η αποστροφή κάθε ρίσκου οδηγούσε στην ασφάλεια έστω και με μηδαμινή απόδοση.Δεν είναι τυχαίο ότι η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας και η κυβέρνηση, διαβλέποντας το κίνδυνο για τις ιαπωνικές εταιρείες από τα τέλη Ιανουαρίου 2009, είχαν προχωρήσει σε μη ορθόδοξες πρακτικές διάσωσής τους.Η μεν κυβέρνηση αγόραζε μετοχές εισηγμένων εταιρειών, η δε κεντρική τράπεζα αγόραζε ανασφάλιστους βραχυπρόθεσμους τίτλους που είχαν εκδώσει οι επιχειρήσεις για την παροχή βραχυπρόθεσμης ρευστότητας ώστε να τις βγάλει από το αδιέξοδο.Το πρόβλημα είναι μεγάλο και μεγαλώνει όσο η εξωτερική ζήτηση συνεχίζει να μειώνεται.Οι ιαπωνικές επιχειρήσεις μειώνουν συνεχώς την παραγωγή τους και απολύουν προσωπικό.Οι αναπτυξιακές προβλέψεις για το 2009 με βάση την πρόβλεψη του ΔΝΤ είναι ζοφερές αφού προβλέπεται συρρίκνωση της οικονομίας κατά 2,6% που εάν επαληθευθεί θα είναι από τις μεγαλύτερες μεταξύ των ισχυρών οικονομιών.Τον Ιανουάριο του 2009 οι εξαγωγές συρρικνώθηκαν κατά 45,7% σε ετησία βάση, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση των τελευταίων 35 ετών.Η εξέλιξη αυτή οφείλονται κατά βάση στη μείωση των εξαγωγών της αυτοκινητοβιομηχανίας κατά τα 2/3 του όγκου τους σε σχέση με την προ έτους περίοδο.Αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα να περάσει για τέταρτο συνεχή μήνα στην περιοχή των ελλειμμάτων με σταδιακή διόγκωσή του στα 952,6 δισ. γεν για τον Ιανουάριο του 2009. Εξέλιξη πρωτοφανής για την οικονομία της Ιαπωνίας που έχει συνηθίσει να επιβάλλει τους εμπορικούς όρους στην παγκόσμια οικονομία, κάτι που μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2008 μεταφραζόταν σε εμπορικά πλεονάσματα.Η απουσία αυτοτροφοδοτουμένης ανάπτυξης, η ενίσχυση του γεν καθώς και η αλλαγή που καταγράφεται στο εμπορικό ισοζύγιο ενδέχεται εάν οι αναπτυξιακοί ρυθμοί των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας ξεφύγουν πτωτικά να οδηγήσουν ξανά την κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας στο γνωστό παιχνίδι των παρεμβάσεων.Πλέον με δεδομένα τον αποπληθωρισμό, το προβληματικό τραπεζικό σύστημα, την αποστροφή για ό,τι έχει σχέση με το Χρηματιστήριο και την αδυναμία αποτελεσματικής χρησιμοποίησης κρατικών παρεμβάσεων μέσω της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, η ώθηση της οικονομίας θα προέλθει μόνο μέσα από την αύξηση της κατανάλωσης και των ιδιωτικών επιχειρηματικών επενδύσεων.

Ο κ. Σαράντος Λέκκας είναι οικονομολόγος.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 6/9/2009).

Η απόφαση Καραμανλή
Πηγή : ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κανένας δεν αμφιβάλει ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ύφεση , όπως και κανείς δεν αμφιβάλει ότι απαιτούνται ριζικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης .
Εκείνο όμως που κυρίως απαιτείται είναι στιβαρή , υπεύθυνη και αποτελεσματική κυβέρνηση .
Κυβέρνηση που να μην βρίσκεται υπό καθεστώς ομηρίας και εκβιασμού όπως η κυβέρνηση Καραμανλή.
Κακά τα ψέματα η κυβέρνηση Καραμανλή ελέω του εκλογικού νομού Σκανδαλίδη από την στιγμή που βρέθηκε μετά τις εκλογές του 2007 με οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία 151 βουλευτών ήταν φυσικό να έχει μικρά περιθώρια αποτελεσματικής διακυβέρνησης .
Από την άλλη πλευρά η εκλογή προέδρου Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2010 και η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ να προκαλέσει εκλογές αρνούμενο να ψηφίσει τον νυν πρόεδρο έθετε ουσιαστικά ανώτατο όριο διακυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2010.
Στην ουσία η κυβέρνηση Καραμανλή βρίσκονταν στις Συμπληγάδες της ισχνής κοινοβουλευτικής δύναμης με ότι αρνητικό αυτό ενέδυε όπως για παράδειγμα εκβιασμοί από βουλευτές για την ψήφιση νομοσχεδίων και της ανεύθυνης πολιτικής του ΠΑΣΟΚ να προκαλέσει εκλογές τον Μάρτιο του 2010 .
Στην βάση αυτή η απόφαση Καραμανλή για εκλογές τον Οκτώβριο είναι σωστή και επιβάλλονταν για λόγους αξιοπρέπειας .
Κανένας σοβαρός πολιτικός που σέβεται τον εαυτό του πόσο μάλλον πρωθυπουργός που ψηφίσθηκε για να προσφέρει στον τόπο δεν μπορεί να είναι έρμαιο τυχοδιωκτικών και διεφθαρμένων πρακτικών είτε αυτές προέρχονται από την αντιπολίτευση είτε από το εσωτερικό της κυβέρνησης του .
Όταν το πολιτικό περιβάλλον δεν επιτρέπει υπεύθυνες στάσεις είναι προτιμότερη η προσφυγή στις κάλπες για το ξεκαθάρισμα της κατάστασης .
Ο μέσος Νεοδημοκράτης σοκαρίσθηκε από την επιλογή των εκλογών , δεν ήθελε εκλογές , ήθελε η κυβέρνηση να δώσει την μάχη της μέχρι τέλους .
Αυτή η θεώρηση είναι σωστή όταν το πολιτικό περιβάλλον είναι υγιές .
Από την στιγμή που δεν είναι υγιές είναι προτιμότερη η προσφυγή στον λαό ώστε αυτός να λαβή την απόφαση της διαμόρφωσης υγιών συνθηκών διακυβέρνησης.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ISTHMOS.GR ΣΤΙΣ 3/9/2009)

Τοπική Αυτοδιοίκηση

Πηγή : ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Η ελληνική οικονομία λόγω και της διεθνούς κρίσεως βρίσκεται σε δύσκολη θέση .
Η ανάπτυξη το πρώτο τρίμηνο του 2009 ήταν αρνητική κατά 2,5% , η ανεργία το πρώτο τρίμηνο έφθασε το 9,4 % έναντι ποσοστού 8,3% του αντίστοιχου τριμήνου του 2008 , ενώ βασικοί κλάδοι της οικονομίας όπως ο τουρισμός , η ναυτιλία και η οικοδομή βιώνουν μεγάλες απώλειες .
Πέρα από τα γνωστά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας μια βραδυφλεγής βόμβα βρίσκεται στα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας και σε βάθος χρόνου θα δημιουργήσει ανεξέλεγκτες καταστάσεις.
Ο λόγος για τα οικονομικά των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης .
Αυτή την στιγμή η πραγματική κατάσταση των οικονομικών των ΟΤΑ καλύπτεται από νεφέλωμα .
Κανένας δεν γνωρίζει ποια είναι η οικονομική θέση των Δήμων και των Νομαρχιών σε όλο της το εύρος .
Κατά καιρούς ακούγονται και γράφονται διάφορα για την κακοδιοίκηση και τα χρέη των δήμων πλην όμως η πραγματικότητα πάντα καλύπτεται και ελάχιστα γίνονται γνωστά .
Ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης έχει κατοχυρωθεί από το Σύνταγμα το οποίο προβλέπει την πλήρη οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια του.
Επιπροσθέτως το Σύνταγμα προβλέπει την υποχρέωση του κράτους να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα έτσι ώστε οι ΟΤΑ να διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για την επιτυχή άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
Οι ΟΤΑ χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και μάλιστα γαλαντομικά μέσω των επιχορηγήσεων κα)ι των επονομαζόμενων κεντρικών αυτοτελών πόρων .
Για το 2009 προβλέπονται πιστώσεις 3,5 δις ευρώ για τους Δήμους και τις Κοινότητες της χώρας αυξημένες κατά 16,7% σε σχέση με το 2009 , ενώ πιστώσεις 1,4 δις ευρώ προβλέπονται για τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις αυξημένες κατά 8,4% έναντι του 2008.
Τα ποσά είναι σημαντικά όμως εξίσου σημαντικές είναι και οι ανησυχίες των πολιτών .
Πόσο ευχαριστημένοι είναι οι δημότες αυτό την διαχείριση αυτών των ποσών ;
Ποιος γνωρίζει επακριβώς την τύχη αυτών των ποσών ;
Σε αυτά τα ερωτήματα δυστυχώς δεν υπάρχουν απαντήσεις .
Το μόνο που κατά διαστήματα γίνεται γνωστό είναι οι διάφορες καταγγελίες από τις μειοψηφίες των δημοτικών συμβουλίων .
Φυσικά ο απλός πολίτης φορολογείται και μάλιστα σκληρά για να εξοικονομηθούν οι πόροι με τους οποίους χρηματο/δοτούνται οι ΟΤΑ.
Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι:
Το 3% των φόρων μεταβίβασης ακινήτων και πλοίων
Το 50% των τελών κυκλοφορίας των αυτοκινήτων
Το 20% των καθαρών κερδών του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων
Το 20% του φόρου που εισπράττεται από τους τόκους καταθέσεων
πηγαίνουν στους Δήμους και Κοινότητες της χώρας , ενώ στις Νομαρχίες πηγαίνουν :
Το 10% των τελών κυκλοφορίας των αυτοκινήτων
Το 2% του ΦΠΑ
Όλοι αυτοί οι πόροι ονομάζονται Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι –ΚΑΠ και μόνο για τους Δήμους οι πόροι αυτοί για την περίοδο 2004-2009 έφθασαν τα 13,7 δις ευρώ.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ISTHMOS.GR ΣΤΙΣ 2/9/2009).

Τα διδάγματα της ιαπωνικής οικονομίας
ΤΟΥ ΣΑΡ. ΛΕΚΚΑ

Το παρελθόν πάντα διδάσκει γι’ αυτό και η αναδρομή σε πρόσφατα οικονομικά γεγονότα πολλές φορές δίνει λύσεις αλλά και απαντήσεις σε πλήθος θεμάτων που απαιτούν οι νέες συγκυρίες και συγκεκριμένα η μεγαλύτερη από το 1929 χρηματοπιστωτική και δημοσιονομική κρίση.Η περίπτωση της Ιαπωνίας, η οποία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 χαρακτηρίζονταν ως οικονομικό θαύμα, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής.Με κεντρικό άξονα το φθηνό γεν, οι Ιάπωνες είχαν κατά τη δεκαετία του ΄80 κατακλύσει ολόκληρο τον κόσμο με προϊόντα τους σε σημείο που είχαν ξεσηκώσει θύελλες διαμαρτυριών από τους παραγωγούς άλλων κρατών .Η υποχώρηση του ιαπωνικού νομίσματος δεν μπορούσε να συνεχισθεί άλλο, αφού έπληττε τις παραγωγικές μηχανές των δυτικών οικονομιών, κάτι ανάλογο που συμβαίνει σήμερα με το κινεζικό γουάν, έτσι κάτι έπρεπε να γίνει.Οι πιέσεις για αναστροφή της εξωτερικής αξίας του γεν οδήγησαν τον Σεπτέμβριο του 1985 στην πασίγνωστη συμφωνία της Πλάζα.Στο ομώνυμο ξενοδοχείο του Μανχάταν αποφασίσθηκε από τις ισχυρές οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη η αλλαγή της ισοτιμίας του γεν.Πράγματι, από τα επίπεδα των 259 γεν ανά δολάριο που βρισκόταν το γεν πριν τη συμφωνία, βρέθηκε λίγους μήνες αργότερα στα επίπεδα των 150 γεν ανά δολάριο καταγράφοντας μία ενίσχυση της τάξεως του 73% περίπου.Η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας θέλοντας να συμψηφίσει τις αναπτυξιακές απώλειες από την ενίσχυση του γεν μείωσε τα επιτόκια από τον Ιανουάριο του 1986 και μέχρι τον Φεβρουάριο του 1987 από το 5% στο 2,5%, με αποτέλεσμα όμως τη δημιουργία υπόβαθρων αύξησης των τιμών σε μετοχές και ακίνητα.Το χρηματιστήριο απογειώθηκε, αφού μόνο το 8μηνο Ιανουάριος - Αύγουστος 1986 ο δείκτης Nikkei-225 παρουσίασε άνοδο της τάξεως του 40%.Οι τιμές των ακινήτων πολλαπλασιάστηκαν, ενώ οι τράπεζες έδιναν δάνεια καλυπτόμενες από τις συνεχείς αυξήσεις των περιουσιακών στοιχείων.Ο φαύλος κύκλος της αύξησης των τιμών των ακινήτων, της χορήγησης δανείων, της απόκτησης ακινήτων από τα προϊόντα των δανείων, της αύξησης των μετοχικών αξιών και τέλος των λογιστικών υπεραξιών οδήγησε σε φαινόμενα αύξησης της κατανάλωσης και γενικώς συμπεριφορών που άπτονται του νεοπλουτισμού. Το φαινόμενο του πλούτου δημιουργούσε συνθήκες φούσκας. Στα τέλη Δεκεμβρίου 1989 ο δείκτης Nikkei-225 έφθασε στα επίπεδα των 38.915,87 μονάδων (έμελλε να καταγραφεί ως το ανώτατο ιστορικά επίπεδό του) παρουσιάζοντας σωρευτική άνοδο καθ’ όλη τη δεκαετία του ΄80 της τάξεως του 500%.Η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας επενέβη αρχίζοντας να αυξάνει τα επιτόκιά της κατά την περίοδο 1989-1990, οδηγώντας τα με πέντε κινήσεις στο 6%.Η αυστηρότητα που επέδειξε οδήγησε την κατανάλωση σε άμεση πτώση, τις τιμές των ακινήτων σε κατάρρευση, τις μετοχικές αξίες σε απαξίωση, τις τράπεζες σε αδιέξοδα και πτωχεύσεις.Με την ισοτιμία στα επίπεδα των 79,75 γεν ανά δολάριο (19 Απριλίου 1995) και με την κατανάλωση σε απογοητευτικά επίπεδα η κεντρική τράπεζα δεν είχε πολλά περιθώρια παρά να αλλάξει επιτοκιακή πολιτική.Το 1991 οδήγησε τα επιτόκια στα επίπεδα του 4,5%, το 1992 στο 3,25%, το 1994 στο 1,75%, το 1995 στο 0,5%, το 1998 στο 0,25% και το 2001στο 0,10%.Ο μηδενισμός των επιτοκίων δεν έβγαλε την ιαπωνική οικονομία από το τέλμα της.Ούτε τα δημοσιονομικά και φορολογικά προγράμματα, αρκετών τρισεκατομμυρίων γεν, που από το 1992 και έως το 2001 έβαλε σε εφαρμογή η ιαπωνική κυβέρνηση. Οι πτωχεύσεις συνεχίζονταν, τα προβλήματα στον τραπεζικό τομέα από τα επισφαλή δάνεια παρά τις διαγραφές δεν επουλωθήκαν, ο αποπληθωρισμός παρέμενε η αχίλλειος πτέρνα της οικονομίας.Ο δείκτης Nikkei -225 τον Μάρτιο του 2003 βρέθηκε στα επίπεδα των 7.871,64 μονάδων, χαμηλότερα από τα επίπεδα του Δεκεμβρίου 1989 κατά 79,77%.Η ύφεση οδήγησε την κεντρική τράπεζα σε παρεμβάσεις για τη στήριξη της ισοτιμίας του γεν σε επίπεδα που να μην σκιάζουν την ανταγωνιστικότητα των ιαπωνικών προϊόντων.Το 2003 ξόδεψε περί τα 20 τρισεκατομμύρια γεν, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2004 ξόδεψε 15 τρισεκατομμύρια, οπότε και σταμάτησε λόγω της αύξησης των εξαγωγών της προς την Κίνα η οποία αποτελεί πλέον τον κυριότερο εμπορικό εταίρο, ξεπερνώντας ακόμη και τις ΗΠΑ.Η ανάπτυξη της Ιαπωνίας στηρίζεται στην ικανότητα της Κίνας να απορροφά τις εξαγωγές της, οπότε οι υψηλοί αναπτυξιακοί ρυθμοί της Κίνας λειτουργούν ως από μηχανής θεός για την ιαπωνική οικονομία. Η ιαπωνική κρίση σε πρώτη φάση διήρκησε 13 χρόνια (1989-2002) και κόστισε το 25% του ΑΕΠ της.Η ζήτηση για εξαγωγές ήταν αυτή που οδήγησε σε θετικούς, πλην οριακούς, αναπτυξιακούς ρυθμούς την οικονομία την περίοδο 2002-2007.Στη διάρκεια αυτή το μερίδιο των εξαγωγών αυξήθηκε από το 10,6% στο 16,5% του ΑΕΠ της χώρας, όμως η αναπτυξιακή ώθηση ήταν πάντα υπό την αίρεση της εξωτερικής ζήτησης και φυσικά υπό την αίρεση της εξωτερικής αξίας του γεν, το οποίο από το 2006 άρχισε πάλι να ενισχύεται. Το ιαπωνικό νόμισμα έκλεισε το 2006 σε σχέση με το ευρώ στα επίπεδα των 156,43 γεν και σε σχέση με το δολάριο στα επίπεδα των 118,96 γεν, έχοντας υποχωρήσει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους κατά 11,31% έναντι του ευρώ και 1,03% έναντι του δολαρίου.Η διολίσθησή του συνεχίσθηκε και κατά τον Ιανουάριο του 2007 στα επίπεδα των 121,60 γεν ανά δολάριο, συνιστώντας το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας 4ετίας, στα 240,4 γεν ανά στερλίνα, συνιστώντας τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 14 ετών και στα 158,32 γεν ανά ευρώ, συνιστώντας νέο ιστορικό ρεκόρ (23/1/2007). Η ανάπτυξη δεν είχε όμως σταθερές βάσεις, οπότε κάθε ενίσχυση του γεν δημιουργούσε προβλήματα στις εξαγωγές. Ο φόβος για πισωγύρισμα σε αποπληθωριστικές καταστάσεις δεν διευκόλυνε τις νομισματικές αρχές γι’ αυτό και οι ταλαντεύσεις σχετικές με νέες μεταβολές της επιτοκιακής πολιτικής ήταν εμφανείς διά γυμνού οφθαλμού.Πολλοί ισχυρίζονταν ότι η κατάσταση της ιαπωνικής οικονομίας είχε δρομολογήσει συγκεκριμένο τρόπο επενδυτικής τακτικής για το διεθνές κεφάλαιο.Με μηδενικά ιαπωνικά επιτόκια ο δανεισμός έχει μηδαμινό κόστος για τους διεθνείς επενδυτές και μεγάλα κέρδη όταν επενδύονταν σε νομίσματα με επιτόκια που υπερέβαιναν το 5% ή και επιτόκια με διψήφια νούμερα όταν αναφερόμαστε σε αναδυόμενες αγορές.Η τακτική που φέρει την διεθνή ονομασία - carry trades - ήταν για πολλούς η αιτία της ταυτόχρονης απογείωσης των διεθνών αγορών από μέταλλα και πρώτες ύλες έως μετοχές και νομίσματα.Οι αναπτυξιακές αλκυονίδες της ιαπωνικής οικονομίας οδήγησαν την κεντρική τράπεζα στην οριακή σκλήρυνση της επιτοκιακής πολιτικής.Τα επιτόκια από τον Αύγουστο του 2001 και μέχρι τον Ιούλιο του 2006 που αυξηθήκαν στο 0,25% ήταν απόλυτα μηδενικά.Η κεντρική τράπεζα τα αύξησε τον Φεβρουάριο του 2007 για δεύτερη φορά στο 0,5%, όμως γρήγορα το μετάνιωσε, λόγω των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι εξαγωγικές επιχειρήσεις. Το ευτράπελο με τα μηδενικά ιαπωνικά επιτόκια είναι ότι όχι μόνο δεν προσέφεραν τα αναμενόμενα στην αναπτυξιακή πολιτική, αλλά ούτε οι ελάχιστες προσδοκίες των ιαπωνικών Αρχών δεν ικανοποιήθηκαν.

Ο κ. Σαράντος Λέκκας είναι οικονομολόγος.

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΣΤΙΣ 30/8/2009)

Τα Πιράνχας της πολιτικής και του συνδικαλισμού.

Πολλές φορές έχει μεγάλη σημασία , ίσως μεγαλύτερη από το περιεχόμενο , το ύφος και το ήθος μιας γραπτής ή προφορικής τοποθέτησης.
Πολλές φορές δεν αρκεί να περιγράφουμε μια πραγματικότητα με συνήθεις ξύλινες εκφράσεις και κλισέ ατάκες .
Οι τελευταίες μπορεί να τραβούν το φως της δημοσιότητας και να βρίσκουν απήχηση στους κατ’επάγγελμα ιέρακες της αντιπολίτευσης όμως σε καμιά περίπτωση δεν προσφέρουν κάτι το εποικοδομητικό.
Ο λόγος για την επιστολή των 16 Λαρισαίων συνδικαλιστών προς τον πρωθυπουργό της χώρας .
Οι 16 ζητούν τα αυτονόητα, δηλαδή ζητούν ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες μετά την ήττα των ευρωεκλογών , ζητούν εκκαθάριση του πολιτικού σκηνικού από πρόσωπα και συμπεριφορές που ενοχλούν και προσβάλουν τους πολίτες ,ζητούν να γίνουν μετέγραφες στελεχών από την κοινωνία και τέλος να γίνουν πράξη οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης .
Μέχρι εδώ καλά όμως το επόμενο βήμα είναι απαράδεκτο .
Τι σημαίνει ή γίνονται αυτά που ζητούμε ή δεν ξαναψηφίζουμε ΝΔ;
Αυτή η καθαρά εκβιαστική τακτική δεν απέχει και πολύ από αυτά που καταγγέλλουν δηλαδή δεν απέχει και πολύ από συμπεριφορές που ενοχλούν και προσβάλουν τους απλούς ψηφοφόρους της ΝΔ.
Οι συνδικαλιστές της Λάρισας νομίζουν ότι με απειλές και εκβιασμούς προσφέρουν καλλίτερη υπηρεσία στην παράταξη της ΝΔ από αυτή του απλού Νεοδημοκράτη που δηλώνει την δυσαρέσκεια του με την αποχή του από τις κάλπες και από τις κομματικές εκδηλώσεις ;
Οι απλοί Νεοδημοκράτες αυτοί που δεν προσδοκούν οφίτσια , θέσεις , επιχορηγήσεις και αναδοχές δίνουν το στίγμα τους με την σιωπή και την αδιαφορία προς όλους αυτούς που ακυρώνουν την ηθική υπεροχή της ΝΔ.
Οι απλοί Νεοδημοκράτες αγωνιούν περισσότερο από τον καθένα πολυθεσίτη συνδικαλιστή για την τύχη της παράταξης και για την τύχη των δεσμεύσεων της κυβέρνησης Καραμανλή.
Από την άλλη πλευρά ο κάθε συνδικαλιστής πρέπει να γνωρίζει ότι δεν συνδιοικεί με την κυβέρνηση και ότι ο καθένας ασχολείται με τον τομέα που του έχει αναθέσει η κοινωνία .
Όμως η πεπατημένη πρακτική ετών που θέλει την εξυπηρέτηση όλων εκείνων των στελεχών που θορυβούν οδηγεί σε φαινόμενα επιστολών , δημοσιών αντιπαραθέσεων , κτλ.
Η κυβέρνηση Καραμανλή πρέπει να ασχοληθεί με τις ανάγκες αυτών που σιωπούν , αυτών που ανιδιοτελώς στέκονται επί δεκαετίες δίπλα στην ΝΔ αδιαφορώντας για αυτούς που θορυβούν μόνο και μόνο για να προβάλουν το εγώ τους και τα συμφέροντα τους .
Η κυβέρνηση Καραμανλή πρέπει να ασχοληθεί με τις ανάγκες γενικότερα της ελληνικής κοινωνίας διώχνοντας τα πιράνχας που κατατρώγουν τα σωθικά της είτε αυτά λέγονται διεφθαρμένοι πολιτικοί είτε αλαζόνες βουλευτές είτε πολυπράγμονες συνδικαλιστές .

ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ISTHMOS.GR ΣΤΙΣ 4/8/2009)