Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2013

6.1.2013 —Σε πολλές περιπτώσεις οι δημοτικές αρχές αναφορικά με το τρόπο και τις πρακτικές που πολιτεύονται δεν διαφέρουν σε τίποτα από τις αντίστοιχες της κεντρικής εξουσίας
{images:title}
 
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση όπως την γνωρίζουμε τις τελευταίες δεκαετίες  δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά μια μικρογραφία της κεντρικής πολιτικής σκηνής .
Το γεγονός ότι θεωρείτε προθάλαμος πολιτικών φιλοδοξιών αλλά και αποκούμπι πολιτικών προσγειώσεων όταν υπάρχουν πολιτικές ατυχίες δείχνει ότι η διαδρομή μεταξύ της τοπικής και της κεντρικής εξουσίας είναι αμφίδρομη.
Επιπλέον η άμεση εξάρτηση της τοπικής από την κεντρική εξουσία αναφορικά με την χρηματοδότηση  των δήμων μέσω  διαμεσολαβητικών  και  αναδιανεμητικών διαδικασιών αυξάνει τον δείκτη αλληλοεπηρεασμού.
Σε πολλές περιπτώσεις  οι δημοτικές αρχές αναφορικά με το τρόπο και τις πρακτικές που πολιτεύονται δεν διαφέρουν σε τίποτα από τις αντίστοιχες  της κεντρικής εξουσίας .
Υπάρχουν βεβαία περιπτώσεις  που τις ξεπερνούν σε φαυλότητα  και διαφθορά .
Αυτό είναι φυσικό όταν η παρατεταμένη χρονικά διοίκηση ενός Δήμου από μια συγκεκριμένη παράταξη και κυρίως η εμπέδωση κλίματος ατιμωρησίας αυξάνει τις εκτός νομιμότητας πρακτικές ενώ δρομολογεί διαδικασίες υπερχρέωσης και παράνομου πλουτισμού .
Οι δανειακές υποχρεώσεις  των Δήμων φθάνουν τα 1,9 δις €  στις οποίες εάν προστεθούν οι οφειλές προς τρίτους ύψους 1,3 δις € τότε οι συνολικές οφειλές φθάνουν στα 3,2 δις € που ως ποσοστό του ΑΕΠ
ξεπερνούν το 1,5%.
Σε αυτά εάν προστεθούν οι βιομηχανίες, προσλήψεων και κάθε λογής ρουσφετιών, η μειωμένη και ράθυμη αποκατάσταση παράνομων  πολεοδομικών παρεμβάσεων , η ελαστική εφαρμογή νόμων και διατάξεων υγειονομικού χαρακτήρα , οι συγκοινωνιακές αυθαιρεσίες , η καταπάτηση κάθε έννοιας προστασίας του περιβάλλοντος και αυτού που καλύπτεται πίσω από την έννοια ποιότητα ζωής , τότε έχουμε μια συνολική εικόνα της διαφθοράς και της παρακμής που διέπει την Διοίκηση των τοπικών κοινωνιών .

Στην βάση αυτή, επειδή σε πλείστες των περιπτώσεων η αυτορύθμιση που έχει να κάνει με τον  σεβασμό του Δημότη και των φόρων που πληρώνει   αλλά κυρίως με την ποιότητα Διοίκησης των Δήμων δεν μπορεί να επιτευχτεί μέσω των εκλογικών διαδικασιών αφού οι πολιτικά οργανωμένες μειοψηφίες επιβάλλονται ,δεν υπάρχει άλλη λύση , έως ότου αφυπνιστούν οι πλειοψηφίες , παρά ο ασφυκτικός έλεγχος εν είδη εσωτερικού μνημονίου των Δημοτικών αρχών .
Η πρόσφατη πράξη νομοθετικού περιεχομένου με την οποία δημιουργείται Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ με δικαιοδοσία τον μηνιαίο έλεγχο των οικονομικών των Δήμων και των ΝΠΔΔ είναι σωστότατη .
Βέβαια ο απλός έλεγχος χωρίς ταυτόχρονη υιοθέτηση μέτρων επιβολής της νομιμότητας θα ήταν άλλο ένα πυροτέχνημα  ευσεβών πόθων , έτσι ο έλεγχος θα οριοθετεί και τις διαδικασίες κάλυψης των αποκλίσεων που θα καταγράφονται .
Έτσι σε περίπτωση που η εκτέλεση του προϋπολογισμού του Δήμου παρουσιάζει αποκλίσεις άνω του 10% για δυο συνεχή τρίμηνα οι δήμοι θα υποχρεώνονται σε διόρθωση τους .
Εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση στις υποδείξεις τότε θα υπάρχει υποχρεωτική ένταξη σε πρόγραμμα εξυγίανσης με αυστηρούς κανόνες .
Εδώ εντοπίζεται  η ειδοποιός διάφορα με ανάλογες πρωτοβουλίες του παρελθόντος, δηλαδή στην υποχρεωτική ένταξη σε πρόγραμμα εξυγίανσης που πρακτικά σημαίνει, πάγωμα δαπανών , αναστολή προσλήψεων , αυξήσεις σε φόρους και τέλη και μετατάξεις προσωπικού.
Στην ουσία θα υπάρχει άμεση σύνδεση των ατοπημάτων μιας δημοτικής αρχής με τα μέτρα συμμόρφωσης της.
Οι δικαιολογίες καμένης γης ή λάθη των προηγούμενων, που στήριζαν επί σειρά ετών προπαγανδιστικούς μηχανισμούς πλέον δεν θα υπάρχουν .
Όποια Δημοτική αρχή παρανομεί ή εφαρμόζει πολιτικές ‘Τσοβόλα δώστα όλα ’ θα είναι άμεσα υπόλογη στο εκλογικό της σώμα και το παιχνίδι των εντυπώσεων ή το παιχνίδι της ρίψης βαρών  σε πλάτες τρίτων για να επιτυγχάνεται η επανεκλογή παίρνει οριστικά τέλος.

ΛΕΚΚΑΣ  ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013

Ο ρόλος των προμηνυμάτων στις μεταβολές των αγορών

peloponnisiaki.gr


Tου Σαράντου Λέκκα
οικονομολόγου
Όπως συμβαίνει σε όλους τους ευαίσθητους τομείς της ζωής μας, έτσι και στην οικονομία τίποτα δεν γίνεται ξαφνικά και τίποτα δεν θυμίζει κεραυνό εν αιθρία. Η οικονομία και οι τομείς που την συνθέτουν μοιάζουν αρκετά με τον ανθρώπινο οργανισμό.
Πάντα υπάρχουν προειδοποιήσεις, αρκεί να υπάρχει παρατήρηση των αλλαγών και συνειδητοποίηση των συνεπειών που θα ακολουθούσουν.
Προμηνύματα και καμπανάκια επερχόμενων μεταβολών πάντα υπάρχουν.
Όπως συμβαίνει με τις αρρώστιες του σώματος έτσι και με τις αρρώστιες της οικονομίας και των αγορών που τις συνθέτουν υπάρχει αιφνιδιασμός διότι ο υπερφίαλος τρόπος αντιμετώπισης γεγονότων, καταστάσεων και συγκυριών δεν μας επιτρέπει να σταθμίσουμε εγκαίρως τους κινδύνους που ελλοχεύουν.
Σε αρκετές περιπτώσεις η απληστία είναι τέτοιας μορφής όταν αναφερόμαστε στην οικονομία, που όχι μόνο δεν λαμβάνονται υπόψη τα προμηνύματα αλλά συνήθως όσοι θεωρούνται κομιστές διαφορετικών αντιλήψεων από τις επικρατούσες, λοιδορούνται και στιγματίζονται.
Το χειρότερο είναι ότι σε περιόδους παχιών αγελάδων όσοι εκφράζουν φόβους και επιφυλάξεις για το αέναο και το διαρκές θεωρούνται εχθροί και υπονομευτές του καλού κλίματος και περιθωριοποιούνται ως αλογόμυγες  που διαταράσσουν την θερινή ραστώνη των αλόγων.
Ειδικά στο χρηματιστήριο σε περιόδους χρηματιστηριακής ευφορίας η θετική ψυχολογία οδηγεί σε υπερφίαλες εκτιμήσεις οπότε οτιδήποτε κινείται εκτός των προδιαγραφών περαιτέρω ανόδου των μετοχικών αξιών δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και ως εκ τούτου απορρίπτεται ως βάση συζήτησης.
Η αισιοδοξία μετατρέπεται σταδιακά σε απληστία και ο απλός αρχικά επενδυτής σε λωτοφάγο που ξεχνά αρχές , στόχους και κανόνες.
Στην συνέχεια την  απληστία πυροδοτούν μια σειρά παράγοντες που δεν φημίζονται για την αντικειμενικότητα τους όπως,  το μάρκετινγκ, τα μέσα ενημέρωσης και  οι εκθέσεις των διεθνών οίκων οι όποιοι επιβάλουν τους δικούς τους όρους στην επενδυτική σκέψη και συμπεριφορά προς την κατεύθυνση των προβλέψεων και των σκοπών τους.
Ειδικά όταν οι  εκθέσεις των διεθνών οίκων είναι περίπου ταυτόσιμες για την πορεία και τις προοπτικές μιας αγοράς, ενός κλάδου ή μιας μετοχής με αποτέλεσμα, η έκθεση –εκτίμηση τους να παίρνει διαστάσεις πεποίθησης και να οδηγεί την ρευστότητα και τις επενδυτικές επιλογές υπό καθεστώς απόλυτης χειραγώγησης εκεί που έχει προκαθορισθεί.
Στην βάση αυτή το κάθε προμήνυμα για επικείμενη μεταβολή ή διάρθρωση έχει μηδενικές πιθανότητες να τύχει ανάλογης με τις θετικές προβλέψεις δημοσιοποίηση–ανάδειξη οπότε περνά χωρίς να αφήσει το στίγμα του.
Η συμπεριφορά αγέλης που επιδεικνύουν οι επενδυτές υπό την εποπτεία των διεθνών χρηματοοικονομικών οίκων  δεν μπορεί να μεταβληθεί από μεμονωμένες φωνές.
Η δύναμη που κατευθύνει φαινόμενα απληστίας όταν ενεργοποιείται λειτουργεί πολλαπλασιαστικά συμπαρασύροντας κάθε νουνεχή αποτίμηση της πραγματικότητας. Το αέναο συγκινεί περισσότερο κυρίως λόγω της αισιοδοξίας που εκπέμπει και του απροσδιόριστου που υπονοεί.
Έτσι όταν ομιλούμαι για χρήματα και για κέρδη η αισιοδοξία και το μέγεθος είναι ανθρώπινο να δαμάζουν και να υπερνικούν τους κακούς οιωνούς και τον ρεαλισμό.

Τρίτη 25 Δεκεμβρίου 2012

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ

hhibafbf1Του Σαράντου Λέκκα
Επί σειρά δεκαετιών η αριστερή διανόηση με κάθε τρόπο και μέσο προπαγάνδιζε υπέρ της απλής αναλογικής και της ευρείας εκπροσώπησης κοινωνικών ομάδων στο ελληνικό κοινοβούλιο .
Τα χαμηλά ποσοστά που ελάμβαναν και ο διπολισμός που επικρατούσε, πολιτικά τους περιθωριοποιούσε οπότε, μετατρέποντας τους ευσεβείς πόθους τους σε εικασίες περί δικαιότερης εκπροσώπησης σε κάθε ευκαιρία επαναλάμβαναν το αίτημα περί απλής και ανόθευτης όπως ισχυρίζονταν αναλογικής .
Η κυβέρνηση Παπαδήμου αλλά και ειδικά η στάση του ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογικές αναμετρήσεις του 2012 αποδεικνύουν δυο πράγματα .
Πρώτον ότι δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασιών και δεύτερο ότι ορισμένοι θυμούνται την απλή αναλογική μόνο και όταν τα ποσοστά τους βρίσκονται περί του ορίου εισαγωγής (3%)στην ελληνική βουλή.
Προσωπικά πιστεύουμε ότι οι εκλογές δεν αποτελούν γκάλοπ καταμέτρησης δυνάμεων , πρέπει να δίνουν κυβερνήσεις και δει αυτοδύναμες, στο μέτρο του δυνατού , ώστε ο έλληνας ψηφοφόρος να επιβραβεύει ή να αποδοκιμάζει το κυβερνητικό έργο .
Ότι δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασιών και ότι ο καθένας εταίρος προσπαθεί να αποφύγει το κυβερνητικό κόστος διαφαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι , παρότι η κυβέρνηση που πρόεκυψε μετά την εκλογική αναμέτρηση της 17ης Ιουνίου 2012 είναι η πρώτη πολυκομματική μετά την μεταπολίτευση και ότι διαμορφώθηκε με κεντρικό άξονα την διάσωση της χώρας από την οικονομική χρεοκοπία εν τούτοις ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ υιοθετούν κουτοπονηριές με σκοπό την λιγότερη δυνατή έκθεση τους.
Το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει την πρακτική των κηπουρών του Γιώργου Παπανδρέου με το νέο πρόεδρο του Ευάγγελο Βενιζέλο να τοποθετεί σε θέσεις υπουργών αντί πολιτικών και εκλεγμένων πρόσωπων τους φίλους του.
Περίπου τη ίδια στάση κράτησε και η ΔΗΜΑΡ με την διάφορα ότι αντί φίλων του Προέδρου του τοποθέτησε σε θέσεις υπουργών εξωκοινοβουλευτικούς φίλους του κόμματος .
Προσωπικά πιστεύουμε ότι η υπέρ χρήση έξω-κοινοβουλευτικών υπουργών αποτελεί έλλειψη σεβασμού προς τους απλούς ψηφοφόρους οι οποίοι καλούνται μέσω εκλογών να αναδείξουν τους επομένους κυβερνήτες τους .
Επιπλέον το ψηφοδέλτιο Επικράτειας δίνει την δυνατότητα στους αρχηγούς των κόμματων να εκλέξουν δια της τοποθέτησης τους στην σχετική λίστα αναγνωρισμένες προσωπικότητες που για διάφορους λόγους δεν θέλουν να μπουν στην διαδικασία της επιλογής μέσω σταυρού προτίμησης .
Η χρησιμοποίηση καθηγητών πανεπιστήμιων σε τέτοιο εύρος είναι λάθος , διότι πέρα των προαναφερόμενων αποτελεί λύση πολίτικης ανάγκης για ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ στην βάση της περιορισμένης συμμετοχής που επέλεξαν και στην βάση της αδιανόητης για τα σημερινά κρίσιμα δεδομένα διατήρησης της αντιπολιτευτικής τους δυνατότητας.
Η σημερινή κυβέρνηση φέρει απόλυτα την σφραγίδα της ΝΔ .
Έτσι έπρεπε να γίνει αφού είναι το πρώτο και πιο ισχυρό κόμμα από αυτά που μετέχουν στην κυβέρνηση.
Το γεγονός όμως ότι τα μόνα αναγνωρίσιμα στελέχη της κυβέρνησης προέρχονται από την ΝΔ ενδεχόμενα να αποτελέσει και την αχίλλειο πτέρνα της αφού η πιθανότητα μονόπλευρης πίεσης είναι η πιο πιθανή και άρα η διασπορά του βάρους αντί των τριών θα μετατοπισθεί προς την πλευρά της ΝΔ με όλα όσα αρνητικά μπορεί να εμφανισθούν από μια τέτοια προοπτική.
Η συμμέτοχη σε μια κυβέρνηση είναι απόλυτη , δεν υπάρχει περιορισμένη συμμέτοχη , ούτε περιορισμένη ευθύνη .
Υπάρχει πίστη για την επιτυχία της με την παράλληλη μέγιστη δυνατή χρησιμοποίηση των πολιτικών μέσων που το κάθε κόμμα διαθέτει ώστε η αποτελεσματικότητα της να μην αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης των ικανοτήτων της .
Η εποχή που διανύουμε δεν προσφέρεται για κομματικές πρακτικές του παρελθόντος .
Η διακυβέρνηση της χώρας περνά μέσα από την συνεργασία και την άμβλυνση των ιδεολογικών διαφορών .
Όσοι νομίζουν ότι θα πατούν σε δυο βάρκες κάνουν λάθος .
Όπως η άτυπη συμμετοχή της ΝΔ στην κυβέρνηση Παπαδήμου είχε δυσανάλογο της συμμετοχής του κόμματος κόστος , έτσι και η συμμέτοχη ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ θα έχει μεγάλο κόστος σε περίπτωση αποτυχίας του τρικομματικής κυβέρνησης ανεξάρτητα τους στρουθοκαμηλισμού που επιδεικνύουν με την περιορισμένη συμμετοχή τους μέσω της τοποθέτησης προσωπικών και κομματικών φίλων σε θέσεις υπουργών .
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Πέμπτη 20 Δεκεμβρίου 2012

   
ΛΕΚΚΑΣ  ΣΑΡΑΝΤΟΣ
 e-mail : salekkas@gmail .com                                     

        AΡΘΡO-ΤΙ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΣΤΟΧΙΑΣ

Τα περισσότερα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής έχουν ένα βασικό γνώρισμα , ρίχνουν το βάρος της προσαρμογής στην αρχή του προγράμματος παίρνοντας τον επιθετικό προσδιορισμό εμπροσθοβαρή.
Γιατί όμως η συνήθη πρακτική έχει τέτοια χαρακτηριστικά και γιατί οι περισσότεροι σχεδιαστές αυτών των προγραμμάτων επιζητούν την εφαρμογή με όρους αμεσότητας .
Συνήθως οι λόγοι δεν είναι αμιγώς οικονομικοί – τεχνοκρατικοί , τις περισσότερες φορές, για να μην ισχυριστούμε όλες τις φορές, το πολιτικό στοιχείο και οι σκοπιμότητες που το διακρίνουν επιβάλει την εμπροσθοραβή εφαρμογή .
Οι πολιτικοί θέλουν η δημοσιονομική προσαρμογή να πραγματοποιείται στην αρχή του πολιτικού κύκλου ώστε η πορεία προς τις κάλπες στο δεύτερο τουλάχιστον της θητείας τους να διέπεται από φιλολαϊκές πολιτικές .
Γνωρίζουν ότι η επανεκλογή τους δεν μπορεί να επιτευχθεί με συσταλτικές δημοσιονομικές πρακτικές και άρα όσο και εάν επιθυμούν την δημοσιονομική τάξη δεν μπορούν να ξεπεράσουν την βασική επιθυμία της πολιτικής τους ύπαρξης, αυτής της επανεκλογής τους .
Οι υπόλοιποι λόγοι  που επιβάλουν την εμπροσθοβαρή εφαρμογή ενός δημοσιονομικού προγράμματος, οικονομικοί – τεχνοκρατικοί –κοινωνικοί –ψυχολογικοί , έχουν να κάνουν με την  θεραπεία σοκ και τα χαρακτηριστικά που την διακρίνει .
Εξάλλου μια κοινωνία που έχει συνειδητοποίηση ένα  πρόβλημα  είναι περισσότερο δεκτική σε ρηξικέλευθες πολιτικές δράσεις ενώ έχει και περισσότερες αντοχές  αφού τα μέτρα έχουν συγκεκριμένο στόχο επιδιώκοντας την  άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Τι συμβαίνει όμως όταν το προς εφαρμογή πρόγραμμα δεν είναι το πρώτο αλλά το τρίτο συνεχόμενο , όπως συμβαίνει με το Μνημόνιο ΙΙΙ;
 Πόσο μπορεί να θεωρηθεί ως αποτελεσματική επιλογή μια εμπροστοβαρή εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος ;
Πως το βασικό χαρακτηριστικό ενός εμπροσταθαβούς προγράμματος η  θεραπεία σοκ  μπορεί να έχει ουσιαστική  δράση όταν έχουν προηγηθεί πέντε χρόνια ύφεσης ;
Κατά την περίοδο 2010-2012 ελήφθησαν δημοσιονομικά μέτρα 48,9 δις € με σκοπό την μείωση του ελλείμματος και την επαναφορά της ελληνικής οικονομίας σε υγιείς δημοσιονομικούς δρόμους .
Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την μείωση του ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο, 2010-2012, κατά 28,2 δις € πράγμα που σημαίνει ότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής (δείκτης που δείχνει πόσο μειώνεται το ΑΕΠ  για κάθε ευρώ περικοπών ) καταγράφεται στο 0,58.
Με τα μέτρα των 48,9 δις € το έλλειμμα κατά την ίδια περίοδο περιορίστηκε κατά 23,2 δις € και από τα επίπεδα του 15,6 % του ΑΕΠ του 2009 έπεσε στο 6,6 % του ΑΕΠ το 2012,  πράγμα που σημαίνει ότι ο ‘πολλαπλασιαστής ελλείμματος ’έφθασε στο 0,48.
Το άνοιγμα μεταξύ των δυο πολλαπλασιαστών φθάνει το 0,10 ( ας χαρακτηρίσουμε τον συγκεκριμένο  συντελεστή ως συντελεστή αστοχίας των μέτρων ) κάτι που υποδηλώνει ότι τμήμα των δημοσιονομικών μέτρων ‘ καταστρέφει’ και υγιή στοιχεία του ΑΕΠ.
Η καταιγίδα των μέτρων μέχρι και το 2012 οδήγησε τους ιθύνοντες του ΔΝΤ να μιλούν για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή υιοθετώντας έμμεσα την άποψη ότι πλέον κάθε νέο μέτρο που θα λαμβάνεται θα έχει μεγαλύτερη επίπτωση στο ΑΕΠ της χώρας.
Κάνουν λόγο για πολλαπλασιαστή που κυμαίνεται στο εύρος μεταξύ 0,90 και 1,70.
Η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2013 αναφέρει μέτρα με καθαρή εξοικονόμηση 9,3 δις € και παράλληλα κάνει λόγο για ΑΕΠ της τάξεως των  183 δις € μειωμένο κατά 10,9 δις € σε σχέση με το 2012.
Έμμεσα υπάρχει αποδοχή ενός δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή  της τάξεως του 1,17.
Επειδή όμως η μείωση του ΑΕΠ κατά το 2013 στα επίπεδα του 4,5% είναι καθαρά προϊόν συμβιβασμού μεταξύ του οικονομικού επιτελείου και της τρόικας φοβούμεθα ότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής  για το ύψος των μέτρων 9,3δις  € θα προσεγγίσει το 1,5 πράγμα που σημαίνει ότι μια σειρά μακροοικονομικών μεγεθών που ακολουθούν και αποτυπώνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αναθεωρηθούν προς τα χείρω.
Η κόπωση της δημοσιονομικής προσαρμογής αλλά και η συσσωρευμένη λιτότητα πλέον θα αποτυπώνεται με υψηλούς δείκτες  αστοχίας , διότι ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά ένα δείκτη αντοχών όλων εκείνων που καλούνται να θυσιάσουν μέρος της ευημερίας τους και του βιοτικού επιπέδου τους για να επιτύχει η περίφημη δημοσιονομική προσαρμογή .

  
           ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
             ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 2012

Οι προφητείες των αναλυτών

Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΛΕΚΚΑ
Είναι πασίγνωστη η ρήση για τους μετά Χριστό προφήτες και κυρίως ο χαρακτηρισμός που απευθύνεται σε όσους προχωρούν σε προβλέψεις και προγνώσεις.  Στον κόσμο των χρηματοοικονομικών οι εκτιμήσεις, οι προβλέψεις, οι προγνώσεις απασχολούν μία μεγάλη μερίδα επαγγελματιών οικονομολόγων που αμείβονται ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Στις εκτιμήσεις αυτών των ανθρώπων βασίζονται φυσικά και νομικά πρόσωπα όταν προχωρούν σε επενδυτικές κινήσεις. Η πρόβλεψη για αρκετούς έχει αναχθεί σε επιστήμη. Μπορεί όμως να είναι επιστήμη κάποιος τομέας που ασχολείται με την πρόβλεψη του μέλλοντος;

Kατά την προσωπική μας άποψη όχι, κανένας δεν μπορεί να προβλέψει μελλοντικά γεγονότα και καταστάσεις που αφορούν στην οικονομία και τους παράγοντες που τη διαμορφώνουν.

Η πρόβλεψη απαιτεί γνώση των προθέσεων μίας σειράς παραμέτρων που στη βάση των σημερινών δεδομένων είναι αδύνατο να σχηματοποιηθεί.

Το εάν μία οικονομία θα αναπτυχθεί ή εάν αντίθετα θα συρρικνωθεί, δεν είναι αποτέλεσμα των αποφάσεων ενός φυσικού ή νομικού πρόσωπου, αφού η διαμόρφωση μίας συγκυρίας προϋποθέτει κοινές αποφάσεις πολλών φυσικών και νομικών πρόσωπων .

Η συνισταμένη των αποφάσεων δημιουργεί συγκύρια πλην όμως ο προκαθορισμός των αποφάσεων είναι αδύνατο να τεκμηριωθεί δεδομένου του πλήθους των παραμέτρων που το διαμορφώνουν.

Για τη δημιουργία μίας τάσης αναφορικά με την οικονομία στο σύνολό της, απαιτείται η κοινή αντίληψη μίας σειράς φυσικών και νομικών πρόσωπων.

Πώς, όμως, είναι δυνατόν να γνωρίζει κάποιος με ακρίβεια τις προθέσεις μίας κυβέρνησης για τη δημοσιονομική και νομισματική της πολιτική, τις προθέσεις μίας εταιρείας για την επενδυτική, παραγωγική και τεχνολογική της ανάπτυξη, τις προθέσεις των νοικοκυριών για το ύψος των προς κατανάλωση διαθεσίμων της και τέλος προθέσεις των μεμονωμένων ατόμων για το τι θα καταναλώσουν, τι θα αποταμιεύσουν και τι θα επενδύσουν;

Η γνώση όλων αυτών των παραμέτρων είναι αδύνατη, όπως εξίσου αδύνατη είναι η συναντίληψή τους, δεδομένου ότι, όπως προαναφέραμε, απαιτείται η συνισταμένη όλων για τη διαμόρφωση μίας συγκυρίας.

Στη βάση των ανωτέρω πρόβλεψη δεν μπορεί να υπάρξει.

Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει το πέρασμα μίας οικονομίας από την ανάπτυξη στην ύφεση και αντίστροφα ή να προβλέψει την πορεία μίας αγοράς ή ενός κλάδου.

Παρ' όλα αυτά προβλέψεις γίνονται και μάλιστα διεκδικούν σημαντικότατη θέση στον κόσμο της οικονομίας.

Σε καθεστώς παγκοσμιοποίησης οι προβλέψεις - εκθέσεις των μεγάλων διεθνών χρηματοοικονομικών οίκων δημιουργούν τάσεις, χειραγωγούν επενδυτικές κινήσεις και γενικώς δίνουν την εντύπωση πως ορισμένα πρόσωπα έχουν τη θεία ικανότητα να προβλέψουν με ιδιαίτερη δεινότητα το μέλλον.

Οι ενασχολούμενοι με τη σύνταξη των εκθέσεων - προβλέψεων αμείβονται πλουσιοπάροχα διότι στην ουσία διαμορφώνουν υπόβαθρα πάνω στα οποία στηρίζονται οι επενδυτικές επιλογές νομικών κυρίως αλλά και φυσικών πρόσωπων.

Τις περισσότερες φορές οι προβλέψεις τους υποκρύπτουν συμφέροντα και ιδιοτέλειες.

Η έκφραση ευσεβών πόθων, η έκφραση συμφερόντων, συνήθως συνοδεύει τις προβλέψεις τους δημιουργώντας ψευδαισθήσεις στους μη γνωρίζοντες το μέγεθος της υποκειμενικότητας τους .

Σε περιόδους παχιών αγελάδων οι ενασχολούμενοι με τις προβλέψεις έχουν εύκολη δουλειά δεδομένου ότι οι τάσεις έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση και η επιβεβαίωσή τους δεν διαφέρει σε τίποτα από τη διάρρηξη ανοικτών θυρών.

Το δύσκολο είναι η πρόβλεψη γυρίσματος μίας αγοράς ή μίας οικονομίας από την ανάπτυξη στη στασιμότητα και την ύφεση και το αντίστροφο και όχι η επιβεβαίωση μίας τάσης, η οποία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είναι δεδομένη.

Ας θυμηθούμε για παράδειγμα την πλήρη αποτυχία των προβλέψεων κατά την αλλαγή πλεύσης των χρηματιστήριων και τη μεγάλη διόρθωση των τιμών τους κατά το δίμηνο Μάιος-Ιούνιος 2006.

Ακόμη και τις παραμονές της μεγάλης διόρθωσης η πλειονότητα των αναλυτών πίστευε ότι η ανοδική τάση των μετοχών που είχε ξεκινήσει τρία χρόνια νωρίτερα, τον Μάρτιο του 2003, θα συνεχιζόταν, έτσι και οι τιμές-στόχοι για συγκεκριμένες μετοχές συνεχώς μεταβάλλονταν με κατεύθυνση ανοδική.

Η αποτυχία ήταν μέγιστη.

Η αλλαγή κατεύθυνσης των χρηματιστήριων ως συνέπεια της πληθωριστικής υστερίας που είχε επεκταθεί σε Ευρώπη και ΗΠΑ αιφνιδίασε τους πάντες κυρίως για τη βιαιότητά της.

Η πλειονότητα των αναλυτών είχε πεισθεί για τις αντιπληθωριστικές ιδιότητες της παγκοσμιοποίησης, με αποτέλεσμα να πέσει θύμα της ψευδαίσθησης περί αέναης ανάπτυξης.

Το γύρισμα των αγορών που ξεκίνησε από τις αναδυόμενες αγορές και επεκτάθηκε σε όλες, ανεπτυγμένες και μη, δεν προβλέφθηκε από κανένα.

Μπορεί αρκετοί να ομιλούσαν κυρίως αναφερόμενοι στις αγορές των εμπορευμάτων, πρώτων υλών, μετάλλων, για αγορές που κινούνταν σε επίπεδα φούσκας και για ενδεχόμενη διάρθρωσή τους, όμως οι αναφορές τους ήταν αόριστες και χωρίς καμία αναφορά στον παράγοντα χρόνο.

Προβλέψεις χωρίς αναφορά σε ακριβή χρόνο είναι προβλέψεις χωρίς απολύτως κανένα αντίκρισμα .

Ο παράγοντας χρόνος και δη η απόλυτη ακρίβεια κάνει την πρόβλεψη εργαλείο αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων πλην όμως, αναφερόμενοι στα χρηματοοικονομικά, ο εντοπισμός του ακριβούς χρόνου πραγματοποίησης μίας θετικής ή αρνητικής κατάστασης είναι αδύνατος για λόγους που προαναφέραμε .

Οπως και για την ακριβή πρόβλεψη πραγματοποίησης ενός σεισμού η μέχρι σήμερα θεωρητική προσέγγιση δεν μπορεί να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, έτσι και στον κόσμο της οικονομίας το υφιστάμενο θεωρητικό υπόβαθρο σε συνδυασμό με τις εμπειρικές γνώσεις δεν βοηθούν όσους θέλουν να ασχολούνται με τις προβλέψεις.

Η ρεαλιστική προσέγγιση των χρηματοοικονομικών προβλέψεων μας δίνει την άποψη πως ακριβείς προβλέψεις με βάση τον παράγοντα χρόνο δεν μπορούν να γίνουν.

Αυτή δυστυχώς είναι η πραγματικότητα, η οποία δεν αλλάζει παρ' όλες τις προσπάθειες αρκετών να μας πείσουν ότι μπορεί να προβλέψουν τις επερχόμενες μεταβολές.

Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2012

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΦΟΥΣΚΑ

Εάν εξετάσουμε με αντικειμενικό τρόπο την σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα της χώρας τότε διαπιστώνουμε ότι η μεγαλύτερη φούσκα που καταγράφηκε, δεν ήταν ούτε του χρηματιστηρίου, ούτε των ακινήτων, ούτε των πιστώσεων.
Φούσκα ήταν η οικονομία στο σύνολο της.
Πολλές φόρες έχει αναφερθεί ότι το μοντέλο «ανάπτυξης» που στηρίζεται σε δανεικά, σε εισαγωγές, σε επιδοτήσεις, σε ελλείμματα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να θεωρείτε ούτε υγιές ούτε βιώσιμο.
Πώς να χαρακτηρίσουμε ένα μοντέλο « ανάπτυξης» όταν χωρίς παραγωγική βάση έχει μάθει να βιώνει με αντισυμβατικούς όρους που θεοποιούν την κατανάλωση;
Η μεγαλύτερη φούσκα που καταγράφηκε ποτέ στην σύγχρονη οικονομική ιστορία της χώρας είναι το ίδιο της το ΑΕΠ.
Η φούσκα ξεκίνησε το 2000 και πήρε τέλος το 2008 όταν η διεθνής χρηματοοικονομική κρίση ανέδειξε την ψευδαίσθηση ανάπτυξης που εντέχνως είχε καλλιεργηθεί, αφού το αέναο μιας πορείας που δεν φείδονταν του εύκολου και φθηνού χρήματος είχε υιοθετηθεί από την πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.
Το 2000 το ΑΕΠ της χώρας καταγράφονταν στα 136,3 δις € , ενώ μια οκταετία μετά το 2008 έφθασε τα 232,9 δις € παρουσιάζοντας μια αύξηση της τάξεως των 96,6 δις € ή του 70,9%.
Ιστορικά τα επίπεδα του ΑΕΠ του 2008 ήταν τα υψηλοτέρα που είχαν καταγραφεί στην χώρα μας .
Μεγέθυνση που θα ζήλευαν ακόμη και χώρες με ισχυρή παραγωγική βάση και υγιούς οικονομικούς δείκτες .
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της φούσκας της περιόδου 2000-2008 θα συγκρίνουμε αυτή την μεγέθυνση με την αντίστοιχη της περιόδου 1955-1963 που για πολλούς θεωρείτε περίοδος αναδιάταξης των παραγωγικών δομών της χώρας .
Το 1955 το ΑΕΠ της χώρας καταγράφονταν στα 72,9 δις δραχμές ενώ μια οκταετία αργότερα το 1963 έφθασε στα επίπεδα των 143,7 δις δραχμών καταγράφοντας μια αύξηση της τάξεως των 70,8 δις δραχμών ή 76,8 % με ετήσιο μέσο όρο ανάπτυξης της τάξεως του 8,8%.
Η μεγέθυνση όμως της 8ετιας 1955-1963 είχε ως υπόβαθρο τις ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που αυξήθηκαν κατά 177,7% με ετήσιο μέσο όρο κατά 13,6% και τις ακαθάριστες ιδιωτικές επενδύσεις που αυξηθήκαν κατά 166,1% με ετήσιο μέσο όρο αύξησης  κατά 13%.
Η μεγέθυνση της 8ετιας 2000-2008 που στηρίχτηκε;
Μόνο στην κατανάλωση, η οποία κάλυπτε το 75% του εγχώριου προϊόντος.
Μόνο το άνοιγμα του εμπορικού ισοζυγίου του 2008 με έλλειμμα της τάξεως των 40,99 δις € αποκαλύπτει το σαθρό υπόβαθρο της αναπτυξιακής ψευδαίσθησης .
Η υιοθέτηση του ευρώ, τα χαμηλά επιτόκια , οι αυξημένες πιστώσεις , η λαϊκίζουσα εισοδηματική πολιτική που είχε πάρει διαζύγιο από την παραγωγικότητα, η συνδιοίκηση των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών από πολιτικούς ινστρούχτορες και συνδικαλιστές (μετρημένες στα δάκτυλα οι διαχειριστές του δημοσίου χρήματος με υγιή και τεχνοκρατικό τρόπο), η διαφθορά και η μετατροπή του κρατικού τομέα σε λάφυρο της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας , δημιούργησαν ένα σαθρό πλαίσιο λειτουργίας , τον λογαριασμό του οποίου καλούμεθα να πληρώσουμε όλοι μας μέσω των μνημονίων .
Έχει ειπωθεί πως δεν υπάρχει μεγαλύτερη ψευδαίσθηση από αυτή που πιστεύει στο αέναο.
Δυστυχώς για τους Έλληνες η 8ετια 2000-2008 δημιούργησε τέτοιες ψευδαισθήσεις που σήμερα ακόμη και τα αυτονόητα να  θεωρούνται εξωπραγματικά.
Η βασική αρχή κάθε υγιούς οικονομικής μονάδος , αυτή που θέλει τον ισοσκελισμό των εσόδων  με τα έξοδα δεν μπορεί εύκολα να υιοθετηθεί και αυτό διότι,  οι μύθοι που καλλιεργήθηκαν μέχρι και το 2008 ήθελαν την ελληνική οικονομία να μην υπόκεινται σε καμία οικονομική θεωρία και πρακτική.
Μια σειρά από ιδεολογήματα και αυτοσχεδιασμοί δημιούργησαν υπόβαθρα ελλειμμάτων που σταδιακά μετατράπηκαν σε βρόγχο που σήμερα αναγνωρίζεται ως πρόβλημα δημοσίου χρέους.
Μετά από 8 χρόνια μεγεθύνθηκε το εγχώριο προϊόν κατά 96,6 δις € κάτι που κατά την προσωπική μας άποψη συνιστά φούσκα , την μεγαλύτερη που γνώρισε η ελληνική πραγματικότητα.
Όπως κάθε φούσκα έτσι και αυτή του ΑΕΠ της περιόδου 2000-2008, με μια αφορμή , στην περίπτωση μας η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση , έσκασε.
Δυστυχώς το σπάσιμο κάθε φούσκας γίνεται εντονότερα ορατό από την σταδιακή δημιουργία της.
Για την χώρα μας μέσα σε μια τριετία 2009-2011 το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες και κατά 24,4 δις και έπεται συνέχεια .

Κυριακή 25 Νοεμβρίου 2012

Ο φωτισμός του Ακροκορινθου.

( άρθρο του Σαράντου Λέκκα )

 
20121125-102111.jpg
Όταν το επιβλητικότερο φυσικό Μνημείο της Πελοποννήσου με το μεγαλύτερο κάστρο όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και της Ευρώπης σε έκταση 250 στρεμμάτων και μήκος τειχών 3.000 μέτρων δεν προβάλλεται από τα εντεταλμένα όργανα της πολιτείας με τρόπο αντάξιο της ιστορίας του αλλά και των σύγχρονων μορφών προσέλκυσης τουριστών τότε υπάρχει πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης .
Ο λόγος για τον Ακροκόρινθο , το Άστρο των Άστρων , τον παντεπόπτη και κλειδοκράτορα της Πελοποννήσου , όπως έχει χαρακτηριστεί .
Πράγματι με ύψος 575 μέτρων ο Ακροκόρινθος τραβά το βλέμμα όλων όσων έχουν κατεύθυνση την Πελοπόννησο και την Δυτική Ελλάδα .
Το πρόβλημα εντοπίζεται στη έλλειψη επαρκούς φωτισμού του .
Ο ηλεκτροφωτισμός του, κίνηση ιδιαίτερου συμβολισμού πραγματοποιήθηκε το 2004 , καταστράφηκε στις πυρκαγιές του Ιουλίου 2007 , επανήλθε λίγο αργότερα ενώ η σημερινή του κατάσταση θέλει τον ημιφωτισμό του από δυο μόνο προβολείς .
Μέχρι πρόσφατα υπήρχε η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο φωτισμός του Κάστρου δεν ήταν εφικτός διότι είχαν κλαπεί τα καλώδια .
Πρόσφατη έρευνα της εφημερίδας ‘ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟΣ’ δείχνει ότι τα καλώδια βρίσκονται στην θέση τους, όμως κάποιοι έχουν σπάσει τους προβολείς .
Στην βάση αυτή ,εδώ και μήνες , γιατί είναι τόσο δύσκολη η αντικατάσταση τους από τους αρμοδίους φορείς , είτε υπουργείο Πολιτισμού λέγεται αυτό , είτε περιφέρεια Πελοποννήσου ;
Υπάρχει λόγος που ένα τέτοιο επιβλητικό μνημείο μένει στο σκοτάδι;
Ποιους εξυπηρετεί μια τέτοια κατάσταση , ποιος χάνει από μια τέτοια κατάσταση, εκτός από την ευνομούμενη πολιτεία ;
H νομιμότητα επιβάλει την υλοποίηση των αποφάσεων της πολιτείας έναντι περιθωριακών ή οικολογικών σχεδιασμών.
Εκτός ,εάν η απόφαση ηλεκτροφωτισμού έχει αναιρεθεί .
Εφόσον κάτι τέτοιο δεν υφίσταται τότε τα εντεταλμένα όργανα της πολιτείας πρέπει να επιβάλουν την νομιμότητα.
Η αντικατάσταση ή όπου επιτρέπεται η επισκευή των υλικών που έχουν καταστραφεί , πρέπει να γίνει άμεσα.
Ο πλήρης ηλεκτροφωτισμός του Ακροκόρινθου επιβάλλεσαι να αποκατασταθεί.

ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
(ΔΗΜΟΣΙΕΘΥΗΚΕ ΣΤΟ e-korinthos ΣΤΙΣ 25/11/2012)